Ο Όσιος Σεραφείμ του Σαρόφ Οι χριστιανοί φέρουν στον καρπό του χεριού τους ένα χρυσό νήμα με ένα ανεκτίμητο μαργαριτάρι, για το οποίο ο έμπορος του Ευαγγελίου πούλησε την περιουσία του για να αποκτήσει πλούτο μεγαλύτερο από το βασιλικό θησαυρό. Αυτό το χρυσό νήμα είναι το κομποσκοίνι. Ο κύκλος συμβολίζει την αιωνιότητα. Με το κομποσκοίνι, η ψυχή του ανθρώπου έρχεται σε επαφή με τον πνευματικό κόσμο, όπου ο χρόνος δίνει τη θέση του στην αιωνιότητα.
Ο κύκλος είναι σύμβολο της αιωνιότητας. Το κομποσκοίνι συμβολίζει έναρξη του πνευματικού δρόμου που δεν τελειώνει ποτέ. Για την προσέγγιση της ψυχής προς τον Θεό δεν υπάρχουν όρια και περιορισμοί. Το κομποσκοίνι είναι η σιωπηλή φωνή του φύλακα Άγγελου, που ξυπνάει για προσευχή την ψυχή, βυθισμένη στις παραστάσεις του κόσμου, σαν σε βαριά όνειρα. Το κομποσκοίνι είναι ένα άφωνο κουδουνάκι, που καλεί τις σκέψεις μας να απομακρυνθούν από τον εξωτερικό κόσμο και να στραφούν στην καρδιά μας, όπως η καμπάνα της εκκλησίας καλεί στον ναό τους ανθρώπους για προσευχή. Το κομποσκοίνι ξυπνάει το νου από τον κολλώδη ύπνο των καθημερινών ασχολιών. Το κομποσκοίνι είναι ο οδηγός στο δρόμο από τη γη προς τον ουρανό, το κλειδί που ανοίγει τις πόρτες της καρδιάς για το όνομα του Ιησού Χριστού, η αλυσίδα που ενώνει την ψυχή με τον πνευματικό κόσμο, η σκάλα που οδηγεί στην Ουράνια Ιερουσαλήμ, όπου κάθε κόμπος είναι και ένα σκαλοπάτι προς τα πάνω.
Το κομποσκοίνι είναι ο αχώριστος φίλος και η αγαπημένη φίλη, με τους οποίους συνομιλεί η ψυχή. Είναι το κολιέ του πνεύματος, η γέφυρα από το νόμο προς τη χάρη, από τον κανόνα της προσευχής προς την αδιάλειπτη προσευχή. Κάθε κόμπος του κομποσκοινιού είναι ένας πολύτιμος λίθος στο πνευματικό θησαυροφυλάκιο, που θα ανοίξει στην αιωνιότητα, είναι το χρυσάφι το οποίο η ψυχή θα δώσει ως λύτρο στα τελώνια.
Οι κόμποι του κομποσκοινιού είναι της προσευχής τα δάκρυα, τα οποία μετράει ο φύλακας Άγγελος. Το κομποσκοίνι είναι η ελπίδα του ανθρώπου ότι ο Θεός είναι μαζί του, ακόμα και αν η μοίρα τον έχει πετάξει σαν χιονονιφάδα στην άκρη του κόσμου. Είναι η χαρά ότι το όνομα του Θεού είναι κοντά στην ψυχή, πιο κοντά από την ανάσα των χειλιών, από το φως των ματιών και από το χτύπο της καρδιάς. Η κίνηση των δακτύλων που μετακινούν τους κόμπους μοιάζει με το άγγιγμα του δοξαριού στις κρυφές χορδές της ψυχής.
Η προσευχή του Ιησού είναι η βάση όλων των προσευχών, γι’ αυτό και το κομποσκοίνι είναι το βιβλίο των βιβλίων, το τραγούδι της επίγειας διαδρομής, που ανανεώνει τις δυνάμεις του ανθρώπου. Είναι το ραβδί σε μακρινό ταξίδι, τα φώτα του πατρικού σπιτιού που βλέπει η ψυχή από μακριά, είναι η επιστροφή στην αγνότητα της παιδικής ηλικίας και η σοφία του γήρατος. Το κομποσκοίνι είναι το σχοινί που ρίχνεται στην κόλαση για να την αρπάζουν οι αμαρτωλοί, έτσι που η προσευχή να τους βγάλει από το αιώνιο σκότος. Το κομποσκοίνι είναι η χαρά των προγόνων που στο γένος τους γεννήθηκε ένας προσευχόμενος που μπορεί να τους βοηθήσει. Το κομποσκοίνι είναι η ακτίνα ελπίδας που λάμπει στον κάτω κόσμο. Το κομποσκοίνι είναι η άρση της οικογενειακής κατάρας και ο πολλαπλασιασμός των γονικών ευλογιών. Στα χέρια των αγίων, το κομποσκοίνι ήταν το λάσο με το οποίο στραγγάλιζαν τον δαίμονα και το μαστίγιο με το οποίο έδιωχναν τα δαιμόνια.
Οι κόμποι του κομποσκοινιού είναι πέτρες, στις οποίες συντρίβουν οι αμαρτωλοί λογισμοί – τα νήπια της Βαβυλώνας. Οι κόμποι του κομποσκοινιού είναι αστέρια σε ανθρώπινο χέρι. Το κομποσκοίνι είναι σωσίβια ζώνη, που ρίχνεται σε κάποιον που πνίγεται στον βούρκο της αμαρτίας. Το κομποσκοίνι είναι τείχη κάστρου, μέσα στα οποία ο άνθρωπος είναι ασφαλής. Το κομποσκοίνι είναι το δίχτυ του κυνηγού, στο οποίο μπλέκεται σαν άγριο θηρίο ο δαίμονας που προσπαθεί να καταστρέψει την προσευχή. Είναι ένα φλέγον φράγμα που δεν επιτρέπει να περάσει η αγέλη των λύκων, όταν αυτή έχει περικυκλώσει τον άνθρωπο. Το κομποσκοίνι είναι το δίχτυ με το οποίο ο νους πιάνει τις σκέψεις, όπως ο κυνηγός πιάνει τα πουλιά.
Το κομποσκοίνι είναι πνευματικός δρόμος που δεν τελειώνει και τραγούδι που δεν σταματάει. Το κομποσκοίνι είναι οι κλειστές πύλες της Εδέμ, που τώρα έχουν ανοίξει ξανά με το όνομα του Ιησού Χριστού. Το κομποσκοίνι είναι η χορδή του τόξου, και το όνομα του Χριστού είναι τα φλεγόμενα βέλη που χτυπούν τον σατανά. Το κομποσκοίνι είναι τα χείλη ενός φίλου που απορροφούν το δηλητήριο φιδιού από τις πληγές της ψυχής. Το κομποσκοίνι είναι ένα θαυμαστό φυτό με ευωδιαστά λουλούδια που φύτρωσε στον παράδεισο. Είναι το κράνος για το νου και ασπίδα για την καρδιά, που προστατεύουν τον χριστιανό στην πνευματική μάχη.
Οι κόμποι του κομποσκοινιού είναι τα μάτια, μέσα από τα οποία ο άνθρωπος βλέπει τον ουρανό, και τα αγγελικά όμματα, που κοιτάζουν βαθιά μέσα στην καρδιά του. Είναι κλαδί από το παραδεισένιο δέντρο της ζωής που χαρίζει αθανασία. Το κομποσκοίνι μοιάζει με ένα Χερουβείμ με το φλογερό σπαθί, που προστατεύει τις πόρτες της καρδιάς από τα κακά πνεύματα. Το κομποσκοίνι είναι ο θησαυρός που αποκτάται με υψηλό τίμημα: για να τον αποκτήσει κανείς πρέπει να παραχωρήσει όλα τα φθαρτά που έχει συγκεντρώσει στον κόσμο για να λάβει το άφθαρτο και το αιώνιο. Το κομποσκοίνι είναι το σφυρί που σπάει τον σκληρό βράχο της ανθρώπινης καρδιάς. Είναι το αστραφτερό φως που φωτίζει τη σκοτεινή νύχτα της ψυχής, είναι ο θαυματουργός πηλός που θεραπεύει τα μάτια των τυφλών.
Το κομποσκοίνι είναι η ελπίδα στον Ένα Θεό που εξαφανίζει την ελπίδα στον άνθρωπο. Το κομποσκοίνι είναι βαθύ πηγάδι, στο βάθος του οποίου ρέουν ζωντανά νερά της χάρης· είναι ένα αόρατο ρεύμα που σβήνει τη φωτιά των παθών μας. Το κομποσκοίνι είναι χορδές ψαλτηρίου και ηχώ αγγελικών ψαλμωδιών. Το κομποσκοίνι είναι μια νέα πνευματική καρδιά που ανοίγει στο στήθος. Το κομποσκοίνι είναι ένα νήμα με εκατό αστέρια, το οποίο περιστρέφεται σαν ουρανός που λάμπει από αμέτρητα αστέρια. Είναι ένας πολυέλαιος που ανάβει με το άγγιγμα των δακτύλων στους κόμπους του νήματος, ένα κηροπήγιο που ανάβει στο όνομα του Ιησού Χριστού, όπως το φυτίλι ανάβει από τη φλόγα. Το κομποσκοίνι είναι ένα βιβλίο με αρχαία γράμματα, στο οποίο πάντα αποκαλύπτεται κάτι καινούργιο.
Το κομποσκοίνι μοιάζει με τη ράβδο του Μωυσή που έγινε φίδι για να καταπιεί τα δηλητηριώδη φίδια που δημιούργησαν οι Αιγύπτιοι μάγοι – την υπερηφάνεια και τις σαρκικές επιθυμίες που φωλιάζουν στην ανθρώπινη καρδιά. Το κομποσκοίνι είναι η ράβδος του Μωυσή που μετέτρεψε την πηγή της Μερρά με πικρό νερό – τις θλίψεις της ζωής – σε πηγή που εκχέει καθαρά ύδατα – πνευματική παρηγοριά. Το κομποσκοίνι είναι το μύρο που θεραπεύει κάθε πληγή της ψυχής.
Οι κόμποι του κομποσκοινιού είναι σπόροι σιταριού που γίνονται στάχυα στη μελλοντική ζωή. Το κομποσκοίνι είναι η λαβή του ξίφους στο χέρι του πολεμιστή, πάντα έτοιμου για πνευματική μάχη. Το κομποσκοίνι είναι το όριο ανάμεσα σε δύο βασίλεια – το Ουράνιο και το επίγειο. Το κομποσκοίνι είναι φτερά που ανυψώνουν το νου και τον κρατούν πάνω από τη γη: όταν σταματά η προσευχή, το κομποσκοίνι σταματάει και μένει ακίνητο στο χέρι, για να πέσει και ο νους, σαν πληγωμένο πουλί, στη γη.
Το κομποσκοίνι είναι το πινέλο του ζωγράφου που ζωγραφίζει με χρώματα από φως το πρόσωπο του Θεού στην ψυχή. Το κομποσκοίνι είναι η σμίλη που χαράζει το όνομα του Ιησού Χριστού στις πλάκες της καρδιάς. Είναι το χρυσό φτερό που γράφει τις εντολές του Θεού στο βάθος της ψυχής. Το κομποσκοίνι είναι το μαχαίρι που καθαρίζει τους πάπυρους της μνήμης από τη βρωμιά των αμαρτιών.
Το κομποσκοίνι είναι το Σινά, όπου ο Θεός εμφανίζεται στον άνθρωπο, είναι η φλεγόμενη βάτος, στην οποία ο Θεός αποκαλύπτει το όνομά Του. Το κομποσκοίνι είναι το παράθυρο στον ουρανό και η πόρτα στην κρυφή κατοικία της καρδιάς. Είναι η σιωπή της ψυχής – της Εύας – μπροστά στον δελεαστικό λόγο του όφεως. Είναι η σταθερότητα του νου – του Αδάμ – μπροστά στα εμπαθή λόγια της Εύας – τα συναισθήματα της πεπτωκυίας ψυχής. Το κομποσκοίνι είναι η αποκήρυξη εκ μέρους της ψυχής των… δερμάτινων χιτώνων, ραμμένων από δέρματα ζώων, και η περιβολή με τα παλαιά ενδύματα του φωτός. Το κομποσκοίνι είναι ο θρήνος για την χαμένη επί της γης Εδέμ και η χαρά για την απόκτηση του ουράνιου παραδείσου. Το κομποσκοίνι είναι το σεντούκι όπου φυλάσσεται ο θησαυρός όλων των θησαυρών – το όνομα του Ιησού Χριστού.
Αν έχεις εχθρούς που δεν θέλουν να συμφιλιωθούν μαζί σου, η προσευχή με το κομποσκοίνι θα λιώσει τον πάγο στις καρδιές τους σαν τον ανοιξιάτικο ήλιο και θα κάνει τους εχθρούς σου φίλους. Αν η ψυχή σου είναι άγονη σαν έρημος, το κομποσκοίνι θα γίνει ρέμα βροχής που θα καλύψει με λουλούδια την άμμο και τις πέτρες.
Το κομποσκοίνι είναι ο σύρτης στις πόρτες του εσωτερικού κελιού, ώστε να μην εισχωρήσουν εκεί ως νυχτερινοί κλέφτες οι σαγηνευτικές εικόνες του κόσμου. Το κομποσκοίνι είναι κουρτίνα για τα μάτια και κλειδαριά για τη γλώσσα. Είναι η λήθη του σκοτεινού παρελθόντος και η αποκήρυξη του ασαφούς μέλλοντος. Είναι η απελευθέρωση από τις εμπαθείς αναμνήσεις και τις ανησυχίες για το αύριο. Το κομποσκοίνι είναι η παράδοση του εαυτού μας και των αγαπημένων μας στην πρόνοια του Θεού. Το κομποσκοίνι είναι ο πνευματικός δρόμος από την Ιεριχώ στην Ιερουσαλήμ, από την καταραμένη πόλη στην πόλη του Θεού. Το κομποσκοίνι είναι μια γέφυρα που περνάει πάνω από τις όχθες του Ιορδάνη, μια γέφυρα που μπορεί να διασχίσει ένας στους χίλιους. Το κομποσκοίνι είναι μια ακτίνα φωτός που λάμπει στο Θαβώρ, είναι η γλώσσα με την οποία η ψυχή συνομιλεί με τους ουράνιους κατοίκους, είναι η όραση του αόρατου και η ακοή του άηχου.
Το κομποσκοίνι είναι μυστικός αγώνας που γίνεται στην καρδιά, εκεί όπου κατοικεί το πνεύμα. Είναι η ζυγαριά στην οποία ο νους ζυγίζει κάθε λέξη, πριν την ξεστομίσει, όπως ο χρυσοχόος τα ψήγματα χρυσού. Το κομποσκοίνι είναι η συμπόνια για τον αμαρτωλό και το χέρι που αποτείνεται προς τον πεσμένο. Το κομποσκοίνι είναι η ζώνη που σφίγγει την κοιλιά – τα σαρκικά πάθη. Το κομποσκοίνι είναι ο θησαυρός που ο άνθρωπος παίρνει μαζί του στον τάφο: αυτόν τον πνευματικό πλούτο δεν θα το κλέψουν οι τυμβωρύχοι και οι κλέφτες. Στη διάρκεια της θεοεγκατάλειψης και της ακηδίας, η προσευχή με το κομποσκοίνι μοιάζει με ένα ταξίδι στην έρημο, όπου ο ουρανός μοιάζει να είναι καλυμμένος με χαλκό και η γη καυτή σαν φούρνος, τότε που ο νους δυσκολεύεται να προφέρει τα λόγια της προσευχής, τότε που οι σκέψεις και τα συναισθήματα μοιάζουν με νεκρή τέφρα και μόνο η θέληση λέει: προχώρα, μην εγκαταλείπεις την προσευχή.
Το κομποσκοίνι είναι το όραμα του κόσμου στη μελλοντική του μεταμόρφωση. Το κομποσκοίνι είναι η ράβδος του Μωυσή, που χώρισε στα δυο την Ερυθρά Θάλασσα: με το κομποσκοίνι στο χέρι και την προσευχή στην καρδιά, ο άνθρωπος περπατά στον βυθό της θάλασσας - ζωής, λες και περπατά σε πλακόστρωτο δρόμο. Το κομποσκοίνι είναι η σφραγίδα με το όνομα του Ιησού, τοποθετημένη στην καρδιά. Το κομποσκοίνι είναι το Ευαγγέλιο που είναι πάντα στο χέρι: όποιος προσεύχεται με το κομποσκοίνι, διαβάζει το λόγο του Θεού ανά πάσα στιγμή και όπου βρεθεί.
Το κομποσκοίνι είναι η πνευματική συγγένεια με τους αγίους. Είναι ο άνεμος που αναζωπυρώνει τη φλόγα της αγάπης για τον Θεό, είναι τα υπόγεια νερά που τρέφουν τις ρίζες των πνευματικών φυτών. Το κομποσκοίνι είναι τα δώρα των τριών μάγων: το λιβάνι – η αδιάκοπη προσευχή, η σμύρνα – η θανάτωση των παθών, το χρυσάφι – το όνομα του Ιησού Χριστού. Το κομποσκοίνι είναι η φυγή της ψυχής από την τυραννία και τα πάθη του κόσμου, παρόμοια με τη φυγή του Λωτ από τα καταδικασμένα Σόδομα. Το κομποσκοίνι είναι η επιστροφή του άσωτου υιού στον Ουράνιο Πατέρα του.

Πρόσωπα της Ιεράς Μονής των Σπηλαίων του Πσκωφ
Ιστορικά και κανονικά ερείσματα ενότητας της Ρωσικής Εκκλησίας
Λιτανεία προς τιμήν του Αγίου Ειρηνάρχου του Εγκλείστου 2019
Μητροπολίτης Ονούφριος μιλά για την πορεία της κανονικής Ορθοδοξίας στην Ουκρανία