Γιατί αξίζει να γνωρίζουμε την ιστορία της Αγίας Θέκλας;

Υπάρχει η άποψη ότι οι πρώτες χριστιανές γυναίκες ήταν ήσυχες, σιωπηλές, υπηρετούσαν τον Χριστό και τους αποστόλους, και ήταν στη σκιά της δόξας και της φήμης τους. Η ιστορία της Αγίας πρωτομάρτυρος Θέκλας, την μνήμη της οποίας τιμά η Εκκλησία στις 24 Σεπτεμβρίου/ 7 Οκτωβρίου, καταρρίπτει πλήρως αυτό το στερεότυπο.

Μια κοπέλα που όλα της πήγαιναν καλά

Η Θέκλα ζούσε στην πόλη του Ικονίου στη Μικρά Ασία, προερχόταν από πλούσια οικογένεια και ήταν αρραβωνιασμένη με εύπορο νεαρό. Η ζωή της ήταν προγραμματισμένη για τα επόμενα χρόνια: γάμος, παιδιά, μια οικεία και άνετη καθημερινότητα. Εκείνη την εποχή, μια κοπέλα της θέσης της σχεδόν δεν είχε άλλες εναλλακτικές για το πώς θα εξελισσόταν η ζωή της.

Όμως, μια μέρα, στην πόλη όπου ζούσε, ήρθε ο απόστολος Παύλος. Και η ζωή της νεαρής κοπέλας άλλαξε ριζικά. Όπως περιγράφει ο συγγραφέας του παλαιοχριστιανικού απόκρυφου «Πράξεις Παύλου και Θέκλης», αυτή καθόταν στο παράθυρο και άκουγε το κήρυγμά του για τρεις συνεχόμενες ημέρες. Οι γονείς της και ο αρραβωνιαστικός της ήταν σε απόγνωση. Όταν έγινε σαφές ότι είχε αποφασίσει να διαλύσει τον αρραβώνα της, να ακολουθήσει τον απόστολο και να αφιερώσει πλήρως τη ζωή της στον Χριστό, η Θέκλα παραπέμφθηκε σε δίκη.

Δούλη Θεού Ζώντος

Κατήγοροι της Θέκλας στη δίκη ήταν οι συγγενείς της. Όμως, η Θέκλα δεν αποκήρυξε την επιλογή που είχε κάνει. Τότε καταδικάστηκε στην πυρά, μάλιστα κατόπιν αιτήματος της ίδιας της μητέρας της. Η μάρτυρας ανέβηκε στη φωτιά, αλλά ξαφνικά από ένα σύννεφο που κατέβηκε από τον ουρανό έπεσε βροχή με χαλάζι και η φλόγα έσβησε.

Στη συνέχεια, την έριξαν στην αρένα με άγρια θηρία. Όμως, η λέαινα που υποτίθεται έπρεπε να την κατασπαράξει, ξαφνικά ξάπλωσε στα πόδια της και άρχισε να προστατεύει τη μάρτυρα. Όταν προσπάθησαν να βάλουν άλλα ζώα εναντίον της Θέκλας, η λέαινα όρμησε πάνω τους και τα έκανε κομμάτια, μέχρι που η ίδια βρήκε το θάνατο σε άνιση μάχη με ένα τεράστιο λιοντάρι. Απέτυχαν και άλλες προσπάθειες των βασανιστών να θανατώσουν τη νεοφώτιστη χριστιανή.

Στην ερώτηση του ηγεμόνα, ποιο είναι το μυστικό, η Θέκλα απάντησε:

«Είμαι δούλη Θεού Ζώντος: τα τελούμενα πάνω μου είναι έλεος του Θεού δια του Υιού Του, και χάρη σ’ Αυτόν κανένα από τα θηρία δεν με άγγιξε. Διότι Αυτός μόνος είναι η σωτηρία και η πληρότητα της αιώνιας ζωής· οι ταραγμένοι εν Αυτώ βρίσκουν καταφύγιο, οι θλιμμένοι ανακούφιση, οι απελπισμένοι προστασία, και, για να τα πω όλα με λίγα λόγια, αν δεν πιστέψεις σ’ Αυτόν, δεν θα ζήσεις, αλλά θα πεθάνεις αιώνια».

Αυτή η απάντηση, που στην ουσία ήταν ένα περιεκτικό και συνοπτικό κήρυγμα για τον Χριστό, εντυπωσίασε τόσο πολύ τον ηγεμόνα, που άφησε ελεύθερη τη Θέκλα. Και ο λαός, που είδε και άκουσε όλα όσα είχαν συμβεί με τη μάρτυρα, αναφώνησε: «Ένας είναι ο Θεός, Αυτός που έσωσε τη Θέκλα!»

Η πρωτομάρτυρας χωρίς μαρτυρικό θάνατο

Στην εκκλησιαστική παράδοση, η Θέκλα αποκαλείται «πρωτομάρτυρας», αν και πέθανε από φυσικά αίτια, σε πολύ προχωρημένη ηλικία. Το μαρτύριο, στην περίπτωσή της, δεν ήταν ο θάνατος για την πίστη, αλλά ολόκληρη η ζωή της. Μετά τα γεγονότα που περιγράφηκαν παραπάνω, προσπάθησαν επανειλημμένα να την αποπλανήσουν, να την λυγίσουν, αλλά δεν τα κατάφεραν. Η Θέκλα απαντούσε σε όλους με αποφασιστική αντίσταση. Και μάλιστα όχι μόνο με λόγια, αλλά και με πράξεις.

Στο βίο της περιγράφεται το ακόλουθο περιστατικό. Κάποτε ένας ειδωλολάτρης ιερέας είδε τη Θέκλα. Τυφλωμένος από την ομορφιά της, προσπάθησε να την βιάσει, αλλά δεν τα κατάφερε. Η Θέκλα δεν ταράχθηκε: με αποφασιστικότητα «τον άρπαξε, τον έριξε κάτω και τον χτύπησε τόσο δυνατά στο έδαφος, ώστε έμεινε ξαπλωμένος άφωνος και ακίνητος για τρεις ημέρες».

Ναι, η Θέκλα συνόδευε για κάποιο διάστημα τον Απόστολο Παύλο και βρισκόταν υπό την ισχυρή επιρροή του. Όμως δεν ήταν απλώς «δίπλα του». Η ίδια κήρυττε, θεράπευε και στήριζε τους ανθρώπους γύρω της. «Πολλούς οδήγησε στον δρόμο της σωτηρίας, πολλούς βοήθησε στις δυστυχίες και πολλές ασθένειες θεράπευσε», γράφει γι’ αυτήν ο Άγιος Δημήτριος του Ροστόφ. Η Εκκλησία την τιμά ως ισαπόστολο, δηλαδή αναγνωρίζει τον ρόλο της στη διάδοση της χριστιανικής πίστης, ως ισότιμο με αυτόν των αποστόλων.

Γιατί πρέπει να θυμόμαστε την Αγία Θέκλα

Τι μας λέει η ιστορία της Αγίας Θέκλας; Μάλλον ότι η γνήσια, ζωντανή πίστη ενέχει πάντα κίνδυνο και πρόκληση. Η Θέκλα έκανε μια επιλογή που ακόμα και σήμερα εντυπωσιάζει με τον ριζοσπαστισμό της, θέτοντας την πίστη πάνω από την παράδοση, την οικογένεια και την κοινή γνώμη. Αλλά ακριβώς γι’ αυτό η ιστορία της παραμένει ζωντανή εδώ και σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια.

Η απόφαση να ζει κανείς σύμφωνα με την πίστη συχνά εκλαμβάνεται ως τρέλα, ακόμη και από τους οικείους. Συχνά ανατρέπει το συνηθισμένο σενάριο της ζωής, ανατρέπει τα άνετα πλαίσια, μας βγάζει από τη ζώνη της άνεσης. Αλλά ακριβώς μέσα από μια τέτοια απόφαση μπορεί να επιτευχθεί η αληθινή ελευθερία.

Επιπλέον, η Αγία Θέκλα είναι παραδειγματική περίπτωση που επιβεβαιώνει ότι το μαρτύριο δεν συνεπάγεται πάντοτε θάνατο. Ο μαρτυρικός αγώνας συνίσταται, μεταξύ άλλων, στο να ζει κανείς σύμφωνα με την πίστη, να αντιστέκεται στους δικούς του φόβους, στην εσωτερική τεμπελιά, στον εγωισμό και στις κοινωνικές προσδοκίες.