Πώς έκοψα το κάπνισμα

Ο Γεννάδιος Μπουλάτοβ

Το κάπνισμα έχει ριζώσει τόσο πολύ στη ζωή μας, που μερικές φορές δεν το αντιλαμβανόμαστε ούτε το συνειδητοποιούμε ότι αποτελεί μια πολύ επικίνδυνη συνήθεια για την υγεία μας. Το αντιμετωπίζουμε ως κάτι ασήμαντο και ακίνδυνο, από το οποίο μπορεί κανείς να απαλλαγεί εύκολα, και αυτό αποτελεί την κυριότερη πλάνη και αυταπάτη.

Κάπνιζα, μέχρι τότε που άρχισα να εκκλησιάζομαι, για είκοσι χρόνια περίπου. Στην αρχή έκοβα το κάπνισμα αρκετές φορές για μισό χρόνο ή για ένα χρόνο, αλλά μετά ξανάρχιζα, παρηγορώντας τον εαυτό μου με τη σκέψη ότι, αφού είχα καταφέρει να το κόψω για ένα χρόνο, θα μπορούσα εύκολα να το κόψω για πάντα. Όταν όμως άρχισα να εκκλησιάζομαι και να μετέχω στη Θεία Κοινωνία, λογικά προέκυψε το ερώτημα ότι μάλλον δεν είναι σωστό να προσεγγίζω τη Θεία Κοινωνία με μυρωδιά καπνού στο στόμα μου. Αφού το συζήτησα με τον παππούλη, βρήκα μια, φαινομενικά, πολύ απλή και εύκολη λύση: απλώς να μην καπνίζω από το βράδυ πριν τη Θεία Κοινωνία μέχρι το βράδυ μετά. Πόσο μεγάλη έκπληξη ήταν για μένα το γεγονός ότι πλέον δεν μπορούσα να είμαι ήρεμος χωρίς κάπνισμα όχι μόνο για μισό χρόνο ή ένα χρόνο, αλλά ούτε καν για ολόκληρη μέρα. Έτσι συνειδητοποίησα πολύ καλά ότι, για μένα, το κάπνισμα είχε μετατραπεί από επιβλαβή συνήθεια σε σοβαρή εξάρτηση. Και, όσο κι αν προσπαθούσα να την ξεπεράσω μόνος μου, δεν μπορούσα με τίποτα. Πλέον συνειδητοποιούσα την αδυναμία μου μπροστά σε αυτή την εξάρτηση και την ανοησία των παρανοήσεών μου ότι θα μπορούσα να την ξεφορτωθώ εύκολα και ότι αρκούσε απλώς να το θελήσω.

Ξαφνικά, μου ήρθε πάλι μια έντονη σκέψη: «Μην καπνίζεις πια και τέλος»

Εκείνο το διάστημα μου είχαν συστήσει το βιβλίο «Σχεδόν άγιοι» του Μητροπολίτη Τύχωνα (Σεβκούνοφ), και αφού το διάβασα, εντυπωσιασμένος, σκέφτηκα ότι θα ήταν πολύ ωραίο και ενδιαφέρον να επισκεφτώ την Ιερά Μονή των Σπηλαίων του Πσκοφ, για να δω με τα ίδια μου τα μάτια αυτό το μαργαριτάρι της Ορθοδοξίας της πατρίδας μας, να κατέβω στα θεόκτιστα σπήλαια και, φυσικά, να προσευχηθώ μπροστά στα λείψανα των αγίων ασκητών. Άλλωστε, σε αυτούς μπορεί κανείς να ζητήσει προσευχητική βοήθεια για τις πιο ενδόμυχες ανησυχίες και προβληματισμούς. Αίφνης, μια σκέψη πέρασε γρήγορα από το μυαλό μου: «Και τι θα ζητούσες από τους αγίους ασκητές;» Οπότε άρχισα να σκέφτομαι ακόμα πιο έντονα, σαν να βρισκόμουν εκείνη τη στιγμή μέσα στα σπήλια και έπρεπε να ζητήσω κάτι εκείνη τη στιγμή: «Πράγματι, τι να ζητήσω από τόσο μεγάλους ασκητές; Λοιπόν, θα ζητούσα να με βοηθήσουν να κόψω το κάπνισμα…» – σκέφτηκα δειλά. Και εκείνη τη στιγμή, μια συγκλονιστική σκέψη πέρασε ξανά από το μυαλό μου: «Μα προσκύνησες πρόσφατα απότμημα των λειψάνων της Αγίας Ματρώνης της Μόσχας. Γιατί δεν το ζήτησες αυτό;» Πράγματι, πριν από δύο εβδομάδες ακριβώς είχα πάει στη γειτονική πόλη για να προσκυνήσω τα λείψανα της Αγίας Ματρώνας, αλλά δεν είχα καν σκεφτεί ότι θα μπορούσα να ζητήσω τη βοήθειά της στον αγώνα μου ενάντια σε αυτή την εξάρτηση. Και ξαφνικά, μου ήρθε πάλι μια έντονη σκέψη: «Μην καπνίζεις πια και τέλος». Μέχρι εκείνη τη στιγμή είχα ήδη συνειδητοποιήσει ότι αυτές οι σκέψεις διέφεραν από τις δικές μου και ακούγονταν στο κεφάλι μου σαν να προέρχονταν από έξω. Σκεφτόμουν: «Αναρωτιέμαι, τι είναι αυτό: εσωτερική φωνή, φαντασία που παίζει παιχνίδια ή κάτι άλλο;». Και πώς είναι: να μην καπνίζω καθόλου πια και τέλος; Τόσο απλά;

Εκείνη τη στιγμή, θυμήθηκα ένα περιστατικό. Ένας συγγενής μου μού είχε διηγηθεί κάποτε ότι προσευχόταν σε μια εκκλησία, ζητώντας βοήθεια για να κόψει το κάπνισμα. Καθώς έβγαινε από την εκκλησία, τον πλησίασε ένας ηλικιωμένος άντρας και του ζήτησε ένα τσιγάρο. Ο συγγενής μου έβγαλε το πακέτο του, τράβηξε ένα τσιγάρο και του το πρόσφερε. Ο άντρας τον κοίταξε και του είπε: «Δώσ’ μου όλο το πακέτο». Ξαφνιασμένος από τέτοιο θράσος, ο συγγενής μου του απάντησε: «Δεν πρόκειται να σου δώσω απολύτως τίποτα». Γύρισε και έφυγε, βάζοντας το τσιγάρο που είχε βγάλει πίσω στο πακέτο. Δεν κατάφερε τελικά να κόψει το κάπνισμα, αλλά θυμάμαι πολύ καλά πώς, αργότερα, εξέφρασε βαθιά λύπη που δεν είχε δώσει στον άντρα εκείνον όλα του τα τσιγάρα: «Αυτός ο άνθρωπος στάλθηκε σε μένα άνωθεν, ώστε να του δώσω τα τσιγάρα μου και μ’ αυτόν τον τρόπο να απαρνηθώ οικειοθελώς από την αμαρτία αυτή, αλλά εξαιτίας της δικής μου τσιγγουνιάς και υπερηφάνειας, έχασα αυτή την ευκαιρία...» -συλλογιζόταν αργότερα.

Πόσο εκπληκτικό περιστατικό… Και εγώ τι πρέπει να κάνω τώρα; Πέρασα το βράδυ βυθισμένος σε αυτές τις σκέψεις, διάστημα κατά το οποίο, παραδόξως, δεν ένιωσα καθόλου την επιθυμία να καπνίσω. Το επόμενο πρωί, αφού άφησα το παιδί μου στο σχολείο, με πλησίασε ένας γνωστός, με χαιρέτησε και μου ζήτησε ένα τσιγάρο. Αμέσως θυμήθηκα την ιστορία του συγγενή μου, και συνειδητοποίησα ταυτόχρονα ότι κι εγώ έπρεπε να απαρνηθώ αυτή την αμαρτωλή συνήθεια. Με ενθουσιασμό του έδωσα ολόκληρο το πακέτο, λέγοντάς του: «Πάρ’ το όλο». Ο γνωστός μου έδειξε έκπληκτος και είπε: «Ω, δεν χρειάζομαι όλο το πακέτο· ήθελα απλώς να ζητήσω ένα». Χαμογέλασα, του πρόσφερα το πακέτο με τα τσιγάρα και, για κάποιον λόγο, είπα: «Πάρ’ τα όλα, δεν τα χρειάζομαι πια». Ο γνωστός μου ανταπέδωσε χαμόγελο καθώς έπαιρνε το πακέτο και ρώτησε: «Γιατί;». Χωρίς δεύτερη σκέψη, απάντησα: «Δεν ξέρω, αλλά κάτι μου λέει πως δεν θα τα ξαναχρειαστώ».

Έχουν περάσει πάνω από δέκα χρόνια από εκείνη την ημέρα· δεν καπνίζω, ούτε έχω καμία επιθυμία να ξανακυλήσω σε αυτή την αμαρτωλή συνήθεια

Έχουν περάσει πάνω από δέκα χρόνια από εκείνη την ημέρα· δεν καπνίζω, ούτε έχω καμία επιθυμία να ξανακυλήσω σε αυτή την αμαρτωλή συνήθεια. Κι όμως, μέχρι σήμερα, δεν γνωρίζω ποιος μου έστειλε εκείνες τις σκέψεις, ποιος με βοήθησε να κόψω το κάπνισμα; Ήταν, αναμφίβολα, η Θεία Πρόνοια, δεν θα μπορούσε να είναι τίποτα άλλο, αλλά πώς; Άκουσε ο Κύριος τις ικεσίες μου; Μήπως ήταν η Υπεραγία Θεοτόκος; Οι άγιοι της Μονής των Σπηλαίων του Πσκοφ; Η Αγία Ματρώνα; Ή μήπως ο Φύλακας Άγγελός μου με βοήθησε εκείνη τη στιγμή; Δεν γνωρίζω ακόμη την ακριβή απάντηση, αλλά στα χρόνια που έχω περάσει στην Εκκλησία, έχω καταλάβει ότι δεν χρειάζεται στην πραγματικότητα μια ακριβής απάντηση σε αυτό το ερώτημα, όπως δεν πρέπει να υποθέτουμε ότι η βοήθεια του Θεού βρίσκεται μόνο σε συγκεκριμένους ιερούς τόπους ή ενώπιον των λειψάνων των αγίων. Όχι, το Πνεύμα του Κυρίου και η χάρη Του βρίσκονται παντού· αρκεί να το θυμάται κανείς αυτό και να επαναλαμβάνει διαρκώς, ακατάπαυστα: «Δόξα τω Θεώ για όλα! Δόξα στην Προστάτιδά μας την Υπεραγία Θεοτόκο!». Οφείλουμε να εκφράζουμε ευχαριστίες προς όλους τους Ορθόδοξους αγίους που μας βοηθούν, καθώς και προς τους Φύλακες Αγγέλους μας, οι οποίοι μας ακολουθούν ακατάπαυστα και μας κρατούν υπό την προστασία τους.