Γιατί ο Απόστολος Πέτρος θεωρούσε ότι πρέπει να συγχωρούμε μόνο επτά φορές;

Τζουζέππε Βερμίλιο, αρχές 1580 – 1675. Οι απόστολοι Ιάκωβος ο Μικρός, Πέτρος, Παύλος, Ιωάννης, Θωμάς…

Στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο υπάρχει ένα αξιοσημείωτο περιστατικό. Την ώρα που ο Χριστός συνομιλεί με τους μαθητές του, ο απόστολος Πέτρος του θέτει μια απροσδόκητη ερώτηση: «Κύριε, ποσάκις ἁμαρτήσει εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφός μου καὶ ἀφήσω αὐτῷ; ἕως ἑπτάκις;» Και ο Χριστός του απαντάει: «Οὐ λέγω σοι ἕως ἑπτάκις, ἀλλ᾿ ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά» (Μτ. 18:21-22). Από πού προέρχεται η συγκεκριμένη αριθμητική αναφορά «ἕως ἑπτάκις» στην ερώτηση του Πέτρου;

Η λύση κρύβεται στις ιδιαιτερότητες των αντιλήψεων που επικρατούσαν εκείνη την εποχή στον ιουδαϊκό κόσμο.

Στην αρχαία Ιουδαία, οι γραμματείς – θεολόγοι και γνώστες των Αγίων Γραφών – δίδασκαν ότι πρέπει να συγχωρούμε τρεις φορές. Αν κάποιος αμάρτησε για τέταρτη φορά, δεν έπρεπε να τον συγχωρούμε. Την συγκεκριμένη αυτή πρόβλεψη την στήριζαν σε αποσπάσματα από τη Βίβλο: στο βιβλίο του προφήτη Αμώς αναφέρεται ότι ο Κύριος δεν θα δείξει έλεος στους διάφορους λαούς για τρία και τέσσερα αδικήματα κατά του νόμου (Αμ 1:3, 6, 9, 11, 13; 2:1, 4, 6). Ο Πέτρος, έχοντας κατά νου αυτόν τον κανόνα, αποφάσισε προφανώς να επιδείξει τη μεγαλοψυχία του και πρότεινε να συγχωρούμε τον πλησίον όχι τρεις φορές, αλλά επτά.

Ο αριθμός επτά στην Ιουδαία, όπως και σε πολλές αρχαίες κουλτούρες, ήταν ιερός. Ο Θεός καθιέρωσε ως ημέρα ανάπαυσης την έβδομη ημέρα μετά τη δημιουργία του κόσμου. Ο Σολομών γράφει για τους επτά στύλους που στηρίζουν τον ναό της σοφίας, ο προφήτης Ησαΐας για τα επτά πνεύματα και τους επτά οφθαλμούς του Κυρίου. Στην αρχαία Ιουδαία, κάθε έβδομη χρονιά θεωρούνταν χρονιά συγχώρεσης, και την έβδομη χρονιά οι δούλοι απελευθερώνονταν.

Λαμβάνοντας υπόψη τη συμβολική σημασία του αριθμού επτά, ο απόστολος Πέτρος υπέθεσε ότι αυτός ο ιερός αριθμός είναι το απόλυτο όριο για το πόσες φορές μπορεί κανείς να συγχωρήσει τον πλησίον του. Ωστόσο, ο Χριστός του απάντησε ότι πρέπει να συγχωρούμε χωρίς να μετράμε τις προσβολές που μας έχουν προκαλέσει. Τα λόγια του Σωτήρα «ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά» σημαίνουν κυριολεκτικά 490 φορές, αλλά στην πραγματικότητα είναι ένας άπειρος αριθμός. Η χριστιανική ηθική βασίζεται ακριβώς σε αυτή την απόλυτη συγχώρεση.