Ποια προσευχή για ασθενείς είναι πιο δυνατή

Φωτογραφία: lavra_photo/flickr.com

Όταν ένας αγαπημένος μας άνθρωπος είναι άρρωστος, είμαστε έτοιμοι να αξιοποιήσουμε οποιαδήποτε μέσα και κάθε τρόπο, αρκεί να έρθει γρήγορα η ανάρρωση. Υπάρχουν πράγματι ειδικές προσευχές για θεραπεία αρρώστου;

Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να κατανοήσουμε ότι στην Εκκλησία δεν κατατάσσουμε τις προσευχές ανάλογα με την «αποτελεσματικότητά» τους. Η ίδια η διατύπωση του ερωτήματος για την «πιο δυνατή» προσευχή ενέχει τον κίνδυνο μιας μαγικής προσέγγισης της προσευχής, σαν να πρόκειται για ξόρκι. Η αληθινή δύναμη της προσευχής βρίσκεται στην πίστη με την οποία εκφέρεται και στην εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού. Ο Χριστός είπε: «Πάντα ὅσα ἐὰν αἰτήσητε ἐν τῇ προσευχῇ πιστεύοντες, λήψεσθε» (Μτ. 21:22).

Η προσευχή πρέπει να είναι από καρδιάς, ειλικρινής. Δεν έχει σημασία αν προσεύχεστε με δικά σας λόγια ή αν διαβάζετε τους Χαιρετισμούς του Αγίου Παντελεήμονα. Επιπλέον, η προσευχή πρέπει οπωσδήποτε να συνοδεύεται από προσωπική πνευματική προσπάθεια, καθώς για τον Θεό δεν είναι σημαντικά τα λόγια αυτά καθαυτά, αλλά η κατάσταση της ψυχής μας. Η προσευχή χωρίς εσωτερική εργασία πάνω στον εαυτό μας είναι σαν ένα δοχείο χωρίς περιεχόμενο: υπάρχει μορφή, αλλά όχι ουσία.

Το νόημα είναι η προσευχή να γίνει έκφραση αγάπης, και όχι απλώς ένας κατάλογος αιτημάτων. Διότι, σύμφωνα με τα λόγια του αποστόλου Παύλου, οι χριστιανοί αποτελούν το ενιαίο Σώμα του Χριστού: «...καὶ εἴτε πάσχει ἓν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ μέλη» (Α’ Κορ. 12:26). Όταν αρρωσταίνει κάποιος δικός μας, δεν μπορούμε να μείνουμε αμέτοχοι, και η πνευματική μας εργασία γίνεται η ίδια στήριγμα που μπορούμε να προσφέρουμε.

Στην πραγματική ζωή, αυτό εκφράζεται με τις πιο απλές μορφές. Για παράδειγμα, κάποιος που ανησυχεί για έναν άρρωστο συγγενή του, αποφασίζει να προσθέτει κάθε μέρα, μετά τις πρωινές προσευχές, μια σύντομη παράκληση: «Κύριε, θεράπευσε τον δούλο Σου (όνομα), ας γίνει το θέλημά Σου σε όλα». Και ταυτόχρονα δεσμεύεται για έναν κατά δύναμη κανόνα: να μην εκνευρίζεται για μικροπράγματα, να μην κατακρίνει, να μην ανταποδίδει σκληρότητα στη σκληρότητα, δηλαδή να εργάζεται πάνω στον εαυτό του για χάρη εκείνου για τον οποίο προσεύχεται.

Ποια είδη προσευχών για τους αρρώστους υπάρχουν στην Εκκλησία

Στην εκκλησιαστική πρακτική υπάρχουν πολλοί τρόποι, δοκιμασμένοι μέσα στον χρόνο, για να προσευχόμαστε για ασθενείς.

• Ονόματα για την Προσκομιδή. Κατά τη διάρκεια της Προσκομιδής, του προπαρασκευαστικού μέρους της Θείας Λειτουργίας, ο ιερέας μνημονεύει τους ανθρώπους, των οποίων τα ονόματα αναγράφονται στα δίπτυχα που καταθέτουν οι πιστοί.
• Αγιασμός για ίαση ασθενειών. Τελείται μετά το αίτημα των πιστών και μνημονεύονται τα ονόματα εκείνων για τους οποίους προσεύχονται.
• Χαιρετισμοί, παρακλήσεις και ειδικές ευχές. Για παράδειγμα, Χαιρετισμοί και παρακλήσεις της Υπεραγίας Θεοτόκου, του Μεγαλομάρτυρα και ιαματικού Παντελεήμονα, του Αγίου Λουκά του Ιατρού, των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού και άλλων Αναργύρων.  
• Το Μυστήριο του Ευχελαίου. Το τελούν για τους ασθενείς για ίαση ψυχής και σώματος.

Είναι όμως σημαντικό να καταλάβετε ότι, αν γράφετε ονόματα για τη Θεία Λειτουργία ή για μια προσευχή υπέρ υγείας ενός αγαπημένου σας προσώπου και φεύγετε, χωρίς να συμμετέχετε στην κοινή προσευχή, νομίζοντας ότι «οι πατέρες θα προσευχηθούν για μένα», αυτό δεν είναι ειλικρινές. Αν θέλετε οι ιερείς να προσευχηθούν για τον ασθενή κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, ελάτε στον ναό και προσευχηθείτε μαζί με όλους.

Η προσευχή και η ιατρική: δεν είναι αντιθέσεις, αλλά σύμμαχοι

Η Εκκλησία τονίζει πάντα: η προσευχή δεν αντικαθιστά τη θεραπεία. Απεναντίας, την συμπληρώνει. Η ασθένεια είναι μια δοκιμασία, και σε αυτήν υπάρχει χώρος τόσο για την ιατρική τέχνη όσο και για πνευματική υποστήριξη. Ζητώντας από τον Θεό τη θεραπεία, ο χριστιανός ταυτόχρονα εμπιστεύεται και τους γιατρούς, θεωρώντας το έργο τους εκδήλωση της Θείας φροντίδας. Επομένως, η σωστή στάση είναι να συνδυάζουμε την προσευχή με τη θεραπεία: να απευθυνόμαστε στους γιατρούς, να ακολουθούμε τις συστάσεις τους και, παράλληλα, να ζητάμε από τον Κύριο δύναμη, σοφία και υπομονή, τόσο για τον ασθενή, όσο και για όσους ανησυχούν γι’ αυτόν.

Ποιο είναι λοιπόν το συμπέρασμα;

Η «πιο δυνατή» προσευχή είναι μια ειλικρινής, εγκάρδια ικεσία, που θεμελιώνεται με προσωπική προσπάθεια και εμπιστοσύνη στον Θεό. Η δύναμή της έγκειται στην αγάπη, την υπομονή και την προθυμία να εργαστεί κανείς πάνω στον εαυτό του για χάρη του πλησίον του. Και ακριβώς με αυτήν την συνδυασμένη συνδρομή η προσευχή γίνεται πραγματικό στήριγμα: τόσο για αυτόν που προσεύχεται, όσο και για αυτόν για τον οποίο προσεύχονται.