Η αποστολή μας είναι να είμαστε καλοί χριστιανοί

Η απάντηση στο ερώτημα ποια είναι η καθημερινή μας αποστολή είναι στην πραγματικότητα πολύ απλή: να είμαστε καλοί χριστιανοί παντού και πάντοτε. Εξάλλου, τι είναι αποστολή; Αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της χριστιανικής μας διακονίας και δεν μπορεί να υπάρξει χωριστά από όλα τα άλλα. Αποστολή είναι η μαρτυρία μας για τον Χριστό στον κόσμο. Μπορεί να έχει διαφορετικές μορφές. Μπορεί να είναι λεκτική ή μπορεί να μην απαιτεί λόγια. Άλλωστε, κάποτε ένα βλέμμα ενός αγίου ασκητή, μια απλή παρουσία του ήταν αρκετή για να μεταστρέψει τους ανθρώπους στον Χριστό. Συνέβαινε και τούτο: όλοι να κάνουν θόρυβο, να φωνάζουν, να καταδικάζουν, να βρίζουν κάποιον ή κάτι, και ο άγιος να παραμένει σιωπηλός. Και η σιωπή του ξαφνικά γίνεται ισχυρότερη από τις λέξεις.

Και εμείς πρέπει να μαρτυρούμε, όσο μπορούμε, με τον ίδιο τρόπο: και με λόγια, αν χρειάζεται ο λόγος, και χωρίς λόγια, με τις πράξεις μας, με τον τρόπο ζωής μας.

Γι’ αυτό, πρέπει να είμαστε καλοί χριστιανοί. Δηλαδή, να βάζουμε τον Χριστό στο κέντρο της ζωής μας, να Τον έχουμε στην καρδιά μας και να προσαρμόζουμε το κάθε μας βήμα και κάθε μας πράξη με βάση το Ευαγγέλιο. Αυτή η κατάσταση μπορεί να συγκριθεί με την κατάσταση ενός ερωτευμένου στη νεότητά του. Με έναν ερωτευμένο άνθρωπο δεν μπορείς να συζητήσεις τίποτα. Ορίζει τα πάντα με βάση τον έρωτά του. Έτσι πρέπει να ορίζουμε και εμείς τους εαυτούς μας με βάση τον έρωτα για τον Χριστό. Αν Εκείνος γίνει το παν για μας, τότε θα θέλουμε να είμαστε μαζί Του και για αυτό να Τον μιμούμαστε. Ναι, εμείς, ως αμαρτωλοί άνθρωποι με τα πάθη μας, δεν μπορούμε να είμαστε όπως ο Χριστός, αλλά μπορούμε να Του μοιάζουμε στις πράξεις μας: στην αγάπη, στην πραότητα, στη συγχώρεση, στην υπομονή. Τότε όλα μέσα μας θα μπουν στη θέση τους και η ζωή μας θα είναι η δική μας μαρτυρία για Εκείνον. Αν αυτό δεν το καταφέρουμε, ακόμα και να είμαστε εξαιρετικοί ρήτορες, δυνατοί πολεμιστές, αυτό δε θα μας βοηθήσει. Δεν θα φέρουμε αληθινή μαρτυρία στον κόσμο. Ούτε η ομορφιά των ιερών ακολουθιών, ούτε η ευπρέπεια των ναών θα βοηθήσουν σε αυτό το έργο, αν δεν είμαστε καλοί χριστιανοί.

Βεβαίως, καθώς προχωρούμε προς αυτόν τον στόχο, θα αντιμετωπίσουμε την αμαρτία μας, θα δούμε την αδυναμία μας, τη νωθρότητά μας, τη νεκρότητα της καρδιάς μας. Και εδώ πρέπει να θυμόμαστε ότι δεν υπάρχει μια συνταγή για όλες τις περιπτώσεις της ζωής. Η εκκλησιαστική ζωή είναι τόσο πλούσια, μας προσφέρει τεράστιο οπλοστάσιο μέσων, μεθόδων, τα οποία μπορούν να μας βοηθήσουν. Τα πιο σημαντικά είναι η συμμετοχή μας στις ιερές ακολουθίες, στα μυστήρια της Εκκλησίας, η προσευχή, η ανάγνωση της Αγίας Γραφής, η προσφυγή στην πνευματική εμπειρία των αγίων. Επομένως, η μαρτυρία μας, η καθημερινή μας αποστολή, εξαρτάται από την εσωτερική μας εργασία, από την επιμέλειά μας και τη συνέπειά μας.

Οι άνθρωποι συχνά ζητούν από τον ιερέα συμβουλές για το πώς να συμπεριφέρονται στη δουλειά ή αλλού. Ρωτάνε αν πρέπει να λένε στους άλλους ότι είναι πιστοί, ορθόδοξοι, ή, αντίθετα, πρέπει να προσπαθούν να το αποκρύψουν; Και αν πρέπει να το λένε, πώς πρέπει να το κάνουν; Φυσικά, δεν πρέπει να κρύβουμε την πίστη μας. Αλλά δεν πρέπει να κάνουμε τίποτα με σκοπιμότητα, τεχνηέντως, για να προσελκύσουμε την προσοχή των άλλων στην πίστη μας. Θα πρέπει απλώς να είμαστε χριστιανοί: Υμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη· οὐδὲ καίουσι λύχνον καὶ τιθέασι αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ᾿ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ (Μτ. 5, 14-15). Αλλά αν συγκρίνουμε τον εαυτό μας με ένα λύχνο, δεν χρειάζεται μόνοι μας να βάζουμε τον εαυτό μας κάπου. Ο Θεός θα μας βάλει εκεί που πρέπει να είμαστε. Εμείς πρέπει απλώς να είμαστε καλοί χριστιανοί σε όλα. Υπάρχουν γιατροί που δεν κάνουν αμβλώσεις για λόγους αρχής, και όταν τους ρωτούν γιατί, απαντούν ήρεμα: «λόγω των θρησκευτικών μου πεποιθήσεων». Αυτή είναι η αποστολή τους. Αποστολή επίσης είναι ο άνθρωπος να αρνείται να συμμετέχει σε γλέντι, σε «εταιρικό πάρτι» στη διάρκεια της Σαρακοστής, και όταν τον ρωτούν τους λόγους, αυτός να τους εξηγεί με ταπεινότητα, με πραότητα, χωρίς σε καμία περίπτωση να κατακρίνει άλλους. Δεν αξιώνω εδώ την απόλυτη αλήθεια, τη μόνη σωστή εκτίμηση, αλλά προσωπικά λυπάμαι πολύ, όταν κάποιος εξηγεί την άρνησή του να φάει αρτύσιμα επικαλούμενος, για παράδειγμα, ασθένεια ήπατος, και φοβάται να πει ότι είναι ορθόδοξος χριστιανός. Ναι, είναι πιθανό να αντιμετωπίσει παρεξηγήσεις με ειρωνικά και υποτιμητικά σχόλια. Αλλά δεν πρέπει να προσποιούμαστε ότι είμαστε κάτι που δεν είμαστε, ότι δηλαδή δεν είμαστε ορθόδοξοι χριστιανοί, αλλά ότι είμαστε κάτι άλλο.

Όταν ο περίγυρος μαθαίνει για κάποιον ότι αυτός έγινε πιστός, συχνά του κάνουν ερωτήσεις, και μάλιστα ποικίλες. Άραγε, εμείς θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για αυτές τις ερωτήσεις και να ξέρουμε να τις απαντάμε; Ο Απόστολος Πέτρος σχετικά με αυτό μάς είπε: ἕτοιμοι δὲ ἀεὶ πρὸς ἀπολογίαν παντὶ τῷ αἰτοῦντι ὑμᾶς λόγον περὶ τῆς ἐν ὑμῖν ἐλπίδος μετὰ πραΰτητος καὶ φόβου (Α΄ Πέτ. 3, 15). Αυτό ακριβώς, με πραότητα και σεβασμό. Χωρίς προκλητικότητα, χωρίς αλαζονεία και νευρικότητα. Διότι, αν ο ορθόδοξος, απαντώντας σε μια ερώτηση, αρχίζει να παίρνει ανάποδες και να νευριάζει, οι δαίμονες θριαμβεύουν και αυτός που έκανε την ερώτηση έχει την εντύπωση ότι ο ίδιος ο πιστός δεν είναι σίγουρος για αυτά που λέει. Εξάλλου, η επιθετικότητα είναι πάντοτε αποτέλεσμα αβεβαιότητας.

Συνάμα, δεν χρειάζεται να συμμετέχουμε σε κάθε συζήτηση. Αν βλέπετε ότι την όποια απάντησή σας ο συνομιλητής σας την χρειάζεται μόνο για να επιβάλλει την άποψή του ή αν προσπαθεί να σας προκαλέσει, πρέπει να σταματήσετε τον διάλογο. Συμφωνώ με τον Πρωτοπρεσβύτερο Βλαδίμηρο Βιγκιλιάνσκι, οι ιερείς δεν πρέπει να συμμετέχουν σε τηλεοπτικές εκπομπές συζήτησης που έχουν προκαθορισμένο στόχο, όταν οι διοργανωτές τους δεν χρειάζονται την Αλήθεια. Στον ιερέα σε αυτές τις εκπομπές, έτσι κι αλλιώς, δεν θα του επιτρέψουν να πει κάτι, και αν καταφέρει να πει κάτι ουσιαστικό, αυτό θα κοπεί. Όμως, όταν δεν πρόκειται για δημόσια συζήτηση και βλέπουμε ότι ο συνομιλητής είναι έτοιμος να μας ακούσει, τότε έχουμε την ευκαιρία να προσελκύσουμε τον άνθρωπο στην Εκκλησία, να τον προσελκύσουμε με την πραότητα και την αγάπη μας.

Δεν χρειάζεται να επιβάλουμε τίποτα σε κανέναν. Δεν μπορούμε να οδηγήσουμε κάποιον στον Θεό και στην Εκκλησία. Μπορούμε μόνο να τον βοηθήσουμε σε αυτό το δρόμο στο βαθμό που ο Κύριος μας έχει χαρίσει ταλέντα, που αυτό είναι ευάρεστο στον Κύριο και που μας το επιτρέπει ο ίδιος.

Η αποστολή μας βρίσκεται στην ουσία σε κάθε μας πράξη. Για παράδειγμα, φοράω πάντα ζωστικό, όταν οδηγώ. Αν παραβίαζα τους κανόνες, αν συμπεριφερόμουν άσχημα στους άλλους οδηγούς, αυτό θα συνιστούσε αντι-αποστολή. Έχουμε δει τι θόρυβος ξεσηκώνεται, στην περίπτωση που ένας ιερέας πάνω στον εκνευρισμό του επιτρέπει στον εαυτό του ανάρμοστες εκφράσεις. Και αυτό είναι επίσης αντι-αποστολή. Δε λένε άδικα ότι ένας κακός ιερέας αντικαθιστά με επιτυχία δύο σοβιετικά πανεπιστήμια του διαλεκτικού υλισμού και της αθεΐας. Αλλά αυτό ισχύει στον ίδιο βαθμό και για τους λαϊκούς. Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί με τα λόγια και τις πράξεις μας, λαμβάνοντας υπόψη ότι ανά πάσα στιγμή μπορούμε είτε να προσελκύσουμε τον πλησίον μας στην Εκκλησία του Χριστού είτε να τον απωθήσουμε.

Ιερέας Διονύσιος Κάμενσικοβ,

Επικεφαλής του Ιεραποστολικού Τμήματος της Εκκλησιαστικής Επαρχίας Σαράτοβ