Ο Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης και τα ζώα του,
ή Πώς να μάθετε να μιλάτε με τα φίδια

Από τον βίο τον Αγίων γνωρίζουμε πολλά παραδείγματα επικοινωνίας μεταξύ Αγίων με τον κόσμο των ζώων. Οι Όσιοι Σέργιος του Ραντόνεζ και Σεραφείμ του Σάρωφ ήταν φίλοι με τις αρκούδες και ο Γεράσιμος της Ιορδανίας, με ένα λιοντάρι. Υπήρχε ένας Άγιος που δάμασε ακόμη και έναν κροκόδειλο, αυτός ήταν ο Όσιος Ελλίι της Αιγύπτου.

Η εκκλησιαστική σκέψη έβλεπα σε αυτό το φαινόμενο την επιστροφή του ανθρώπου στην αρχική κατάσταση του Αδάμ, όταν ο άνθρωπος ήταν η κεφαλή της Θείας δημιουργίας, όπως αναφέρεται στο βιβλίο της Γένεσις:

«...καὶ εἶπεν ὁ Θεός· ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾿ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ᾿ ὁμοίωσιν, καὶ ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῶν κτηνῶν καὶ πάσης τῆς γῆς καὶ πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἑρπόντων ἐπὶ γῆς γῆς.» (Γέν. 1:26).

Ο δημοφιλής ασκητής του Αγίου Όρους, ο Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, μιλούσε επανειλημμένα για τη σχέση μεταξύ της πνευματικής κατάστασης του ανθρώπου και του φυσικού κόσμου:

«Στον παράδεισο, τα ζώα ένιωθαν το άρωμα της Χάρις και υπηρετούσαν τον Αδάμ. Μετά την Πτώση, η φύση αναστενάζει μαζί με τον άνθρωπο. Κοιτάξτε το φτωχό κουνελάκι: έχει πάντα ένα φοβισμένο βλέμμα. Η καρδιά του χτυπά ανήσυχα: τακ-τακ, τακ-τακ. Το καημένο δεν κοιμάται καθόλου! Πώς αυτό το μικροσκοπικό, αθώο πλάσμα υποφέρει εξ αιτίας των δικών μας αμαρτιών! Όταν όμως ο άνθρωπος επιστρέφει στην κατάσταση που βρισκόταν πριν από το προπατορικό αμάρτημα, τα ζώα πάλι τον πλησιάζουν χωρίς κανένα φόβο».

Ο ίδιος ο Όσιος Παΐσιος ήταν περικυκλωμένος από πολλά ζώα στο Άγιο Όρος.

«Στη καλύβα μου υπάρχουν τσακάλια, λαγοί, νυφίτσες, χελώνες, σαύρες, φίδια και πουλιά», έγραφε ο γέροντας σε ένα γράμμα του. «Είναι όλα γεμάτα από αγάπη, και αντλώ αγάπη από αυτούς, και μαζί δοξάζουμε, ευλογούμε και λατρεύουμε τον Θεό».

Τα τσακάλια άγγιξαν την καρδιά του Οσίου κλαίγοντας σαν παιδιά όταν ήθελαν να φάνε, και συχνά τα τάιζε πετώντας κάτι φαγώσιμο από το παράθυρό του. Μια μέρα, ο Όσιος Παΐσιος, με τη βοήθεια ενός τσακαλιού, νουθέτησε έναν νεαρό άνδρα που είχε τη συνήθεια να βλαστημά. Αυτός ο τύπος βοήθησε έναν ντόπιο ξυλοκόπο στο Άγιο Όρος και, όταν δυσκολευόταν στη δουλειά του, βλασφημούσε τους ουρανούς. Ο ξυλοκόπος, φοβούμενος για τον επικεφαλή του, μήπως τον διώξουν από το Άγιο Όρος (καθώς ήταν ορφανός), τον έφερε στον γέροντα. Ο Όσιος Παΐσιος απευθύνθηκε στον νεαρό με στοργή: «Αγαπητέ μου, γιατί βλαστημάς; Δεν πιστεύεις στον Θεό;» Η απάντηση ήταν έντονα αρνητική. Τότε ο Άγιος είπε: «Λοιπόν, θα πρέπει να φωνάξουμε το τσακάλι μου, και θα δούμε εάν πιστεύεις». Από το πουθενά, ένα μεγάλο γκρίζο θηρίο, που έμοιαζε με λύκο, κατευθυνόταν στην μεριά που βρισκόταν ο νεαρός. Ο νεαρός από τον φόβο του φώναξε: «Παναγιά μου, Παναγιά μου!». Να που πιστεύεις, αναφώνησε ο γέροντας και έκανε νόημα να απομακρυνθεί το ζώο. Από τότε, ο επίδοξος άθεος σταμάτησε να βλασφημεί. Ο Όσιος λυπόταν τα ζώα που τα κυνηγούσαν:

«Αυτά τα δύστυχα πλάσματα θυσιάζονται για χάρη μας! Και αυτό παρά το γεγονός ότι υποφέρουν εξαιτίας μας. Διότι μετά το έγκλημα των προπάτορων, η φύση στενάζει μαζί με τον άνθρωπο, συμπάσχει μαζί του. Πόσο τρομακτικό! Κοιτάξτε πώς υποφέρουν τα άγρια ζώα που τραυματίζονται από τους κυνηγούς! Σακατεμένα, με σπασμένα πόδια, δεν μπορούν να ξεφύγουν από τα μεγάλα αρπακτικά ζώα που τα βασανίζουν και τα καταβροχθίζουν. Και τα κακόμοιρα δεν έχουν την παραμικρή ανταμοιβή!»

Μερικές φορές έπιανε λαγούς και σημάδευε τα κεφάλια τους με κόκκινο σταυρό και μετά τους άφηνε να τους ελευθερώσουν με μια ευλογία. Οι κυνηγοί δεν τους πυροβόλησαν

Μερικές φορές έπιανε λαγούς και σημάδευε τα χνουδωτά τους κεφάλια με έναν κόκκινο σταυρό και μετά τους άφηνε να τους ελευθερώσουν με μια ευλογία. Οι κυνηγοί δεν τους πυροβόλησαν. Προσευχήθηκε και για τα αγριογούρουνα. Κάποτε, όταν ο γέροντας περπατούσε προς την Ιερά Μονή Σταυρονικήτα, είδε ένα αγριογούρουνο στον οποίο ένας κυνηγός στόχευε με το όπλο. Ο Όσιος Παΐσιος σταύρωσε το ζώο και προσευχήθηκε να μην το χτυπήσει ούτε μια σφαίρα. Από τότε, το αγριογούρουνο χαιρετούσε τον μοναχό με ένα γρύλισμα ευγνωμοσύνης όταν πήγαινε προς το μοναστήρι του.

Ο ιερομόναχος Χριστόδουλος (Καπετάς) άφησε αναμνήσεις από την επικοινωνία του Οσίου Παϊσίου με τον ζωικό κόσμο:

«Ακούσαμε για τον Γέροντα Παΐσιο ότι μιλάει με ζώα και πουλιά, έπαιρνε φίδια στα χέρια του, αλλά εγώ προσωπικά δεν το πίστευα, το θεωρούσα κοσμικές φήμες. Στις αρχές Ιουλίου του 1971, ο πνευματικός μου αδελφός Κωνσταντίνος Λύτρας και εγώ επισκεφθήκαμε τον Γέροντα Παΐσιο στο κελί του Τιμίου Σταυρού. Φτάσαμε το πρωί κατά τις 9:30 και ο γέροντας μας υποδέχτηκε έξω στο υπαίθριο   αρχονταρίκι του κάτω από ένα δέντρο ελιάς. Μας έφερε ένα κέρασμα: ξερά σύκα και δύο-τρία φουντούκια για τον καθένα, μας έβαλε ένα ποτήρι νερό και άρχισε να μιλάει για διάφορα πνευματικά θέματα.

Στο μέρος που βρισκόταν το κελί του γέροντα μαζεύονταν πολλά αηδόνια και άλλα πουλιά, που κελαηδούσαν και τραγουδούσαν ασταμάτητα. Μας ενοχλούσαν, και τότε ο γέροντας είπε: «Κάντε μια παύση (δεν είπε «σταματήστε»), ευλογημένα πουλιά, αφού βλέπετε ότι μιλάω με ανθρώπους! Όταν τελειώσω, τότε ξεκινήστε». Την ίδια στιγμή, τα πουλιά «έκαναν μια παύση» παραμένοντας στις θέσεις τους.

Το περιστατικό μας έκανε τέτοια εντύπωση που κατέστη αδύνατον να συνεχίσουμε τη συνομιλία. Αυτό το περιστατικό ήταν και μια μυστική απάντηση σε εμένα προσωπικά, μια απάντηση στις αμφιβολίες που είχα για τον Γέροντα Παΐσιο».

Ο Όσιος Παΐσιος επικοινωνούσε όχι μόνο με τα πουλιά, αλλά και με τα φίδια. Ο γέροντας τα λυπήθηκε περισσότερο από τα άλλα ζώα:

«Φτωχά πλάσματα, αναφώνησε. «Κοιμούνται σε φωλιές όλο το χειμώνα, και την άνοιξη, μόλις βγάζουν το κεφάλι τους έξω, έρχονται οι άνθρωποι και τους σκοτώνουν. Κανείς δεν φαίνεται να τα αγαπά, ωστόσο, αν τους δείξετε μόνο λίγη αγάπη, θα καταλάβουν και δεν θα κάνουν κακό».[5]

Έχουν σημειωθεί τα λόγια του γέροντα για τη συνάντησή του με την οχιά:

«Τα άγρια ζώα έλεγε, αισθάνονται όταν τα αγαπάς και πλησιάζουν χωρίς φόβο. Σκέφτηκα, όμως, ότι αυτό δεν συμβαίνει και με τα φίδια. Αργότερα πείστηκα ότι το ίδιο συμβαίνει και με φίδια. Μια μέρα μια οχιά σύρθηκε κοντά μου, έβγαλε τη γλώσσα της και σφύριζε. Υπερθερμάνθηκε στην έντονη ζέστη και ζήτησε να πιεί. Της έβαλα νερό σε ένα βάζο και το ήπιε. Η οχιά σε σχέση με άλλα φίδια είναι όπως η κατσίκα με το πρόβατο.».

Ο χώρος γύρω από το κελί του Τιμίου Σταυρού, όπου διέμενε ο μοναχός, ήταν γεμάτος από φίδια, γι' αυτό και εμφανίζονταν τόσο συχνά όταν ο γέροντας επικοινωνούσε με τους προσκυνητές. Τους έδιωξε με μια περιστασιακή χειρονομία: «Δεν βλέπετε ότι έχω καλεσμένους; Πηγαίνετε κάπου αλλού». Οι έκπληκτοι προσκυνητές έβλεπαν πώς τον υπάκουαν τα φίδια.

Δεν βλέπεις ότι έχω καλεσμένους; Πήγαινε κάπου αλλού.» Έκπληκτοι προσκυνητές έβλεπαν πώς τον υπάκουαν τα φίδια

Μια μέρα, όταν ο Άγιος μιλούσε με κάποιον στην αυλή, διέκοψε ξαφνικά τη συζήτηση και είπε: «Λοιπόν, μπες, μπες μέσα!» Και ο άντρας είδε ένα μεγάλο φίδι να σέρνεται ακριβώς προς το μέρος του. Από φόβο, όρμησε στο κελί του μοναχού και από το μικρό παράθυρο στην πόρτα είδε πώς το φίδι προσκύνησε τον μοναχό. Κτυπημένος από αυτή την ενέργεια, επέστρεψε προσεκτικά στην αυλή. Ο Όσιος Παΐσιος είπε: «Προσκυνήστε και αυτόν!» Το φίδι υποκλίθηκε στον φιλοξενούμενο και ο γέροντας του είπε να γυρίσει πίσω.

Ο Παύλος Ρακ, ένας Σέρβος θεολόγος και συγγραφέας, έχει μια ακόμη πιο εντυπωσιακή ανάμνηση από τον Όσιο Παΐσιο. Ένας στενόμυαλος δημοσιογράφος ήρθε και ρώτησε τον γέροντα εάν υπάρχει Θεός; Ο Γέροντας Παΐσιος φώναξε αμέσως κάποιον: «Ιερεμία, έλα εδώ». Ένα φίδι εμφανίστηκε από κάποια χαραμάδα και ο γέροντας γύρισε προς το μέρος του: «Ιερεμία, θέλει να μάθει εάν υπάρχει Θεός;» Ο Ιερεμίας, προς κατάπληξη του δημοσιογράφου, απάντησε: «Ναι» και σύρθηκε μακριά.

Θυμάστε πως στην διάσημη ταινία του Χάρι Πότερ ο πρωταγωνιστής μπορούσε να μιλήσει με φίδια; Όμως αυτό είναι απλώς ένα έργο μυθοπλασίας. Αν θέλουμε πραγματικά να μάθουμε να ζούμε σε αρμονία με τον κόσμο των ζώων, να μάθουμε να επικοινωνούμε μαζί του, θα πρέπει να επιστρέψουμε στην κατάσταση που ήταν ο αρχέγονος άνθρωπος, να πάρουμε το δρόμο της αγιότητας και της αγάπης, όπως έκανε ο Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης.