«Το πιο δύσκολο είναι να μην πέσεις σε μούδιασμα» / Ορθοδοξία

Υπηρετώ ως ιερέας σε τρία χωριά στην περιοχή της πόλης Βολνοβάχα: στο Χλεμποδαρόβκα, στο Ζατσάτοβκα και στο Ζλατοούστοβκα. Πρόκειται για την Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ. Θυμάμαι την εποχή που η ζωή σε αυτά τα χωριά κυλούσε ήσυχα. Τελούσα ιερές ακολουθίες, εξομολογούσα, κοινωνούσα, παρηγορούσα: έκανα όλα όσα πρέπει να κάνει ένας ιερέας. Αλλά με τα χρόνια όλα άλλαξαν και η παρουσία μου είναι πλέον κάτι περισσότερο.

Όταν άρχισαν οι μάχες, οι άνθρωποι βρέθηκαν σε κατάσταση σύγχυσης. Θυμάμαι ότι έβγαινα σκόπιμα στο δρόμο και περπατούσα στο χωριό, απλώς για να με βλέπουν. Οι συγχωριανοί μου έλεγαν αργότερα: «Βγήκαμε έξω και είδαμε τον παπά να περπατάει και να χαμογελάει. Αυτό σημαίνει ότι η ζωή δεν έχει σταματήσει». Για πολλούς αυτό ήταν ένα σημάδι: αφού ο ιερέας δεν έφυγε, μπορούμε να μείνουμε κι εμείς.

Τα κεριά είχαν γίνει τότε είδη πρώτης ανάγκης. Πολλοί είχαν έλλειψη σε κεριά, εμείς, ωστόσο, στο ναό είχαμε αποθέματα. Μοιράζαμε λίγα κεριά τη φορά και οι άνθρωποι τα δέχονταν με τέτοια συγκινητική ευγνωμοσύνη, λες και δεν ήταν κερί, αλλά κομμάτι ζεστασιάς και ελπίδας.

Υπήρχαν εβδομάδες που λειτουργούσαμε με κεριά, χωρίς φως. Μια Κυριακή, οι ενορίτες περίμεναν έξω από τον κλειστό ναό για μια ολόκληρη ώρα. Δεν υπήρχε επικοινωνία, ο ναός λειτουργούσε πλέον με ώρα Μόσχας, αλλά οι άνθρωποι συνέχιζαν ακόμα όπως παλιά. Όμως περίμεναν. Δεν έφευγαν.

Ο Ιερός Ναός Συλλήψεως της Θεοτόκου, Μάρτιος του 2022

Μετά τις πολύ δύσκολες μέρες, άρχισε να δημιουργείται η αίσθηση ότι δεν πρέπει απλώς να επιβιώνουμε, αλλά να συνεχίσουμε να ζούμε. Ξεκινήσαμε την αναστήλωση του ναού στο χωριό Ζατσάτοβκα — εκεί ένα βλήμα είχε διαπεράσει την καμάρα και η στέγη είχε καταστραφεί. Νομίζαμε ότι το κτίριο δεν μπορούσε να σωθεί. Όμως, οι άνθρωποι από διάφορα μέρη ανταποκρίνονταν κάθε φορά που μάθαιναν για την καταστροφή.

Ο Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδας στο χωριό Ζατσάτοβκα

Συγκεντρώναμε χρήματα και υλικά. Όλο το εγχείρημα έμοιαζε με θαύμα, λες και η ίδια η κοινότητα με την ενότητά της ενίσχυε αυτούς τους παλαιούς τοίχους. Προλάβαμε να κλείσουμε την οροφή και να ενισχύσουμε την καμάρα. Πλέον θα μπορούμε να τελούμε και πάλι τις ιερές ακολουθίες εκεί.

Ενορίτες του Ιερού Ναού της Αγίας Τριάδας στο χωριό Ζατσάτοβκα

Σιγά-σιγά άρχισαν να προσέρχονται στρατιωτικοί σε μένα. Όχι για μακρές συζητήσεις γιατί δεν έχουν χρόνο για αυτό. Για παράδειγμα, φτάνει ένα αυτοκίνητο, βγαίνει έξω ο στρατιώτης και λέει: «Παππούλη, σε παρακαλώ, εξομολόγηση, μετάληψη, σε μια ώρα έχουμε αποστολή». Μερικές φορές συγκεντρώνονταν ολόκληρες μονάδες για προσευχή πριν την αναχώρηση. Εξομολογείς, κοινωνείς, ευλογείς. Και μετά από ένα διάστημα μαθαίνεις ότι πολλοί από αυτούς τους νέους δεν επέστρεψαν. Είναι σαν να χάνεις τα παιδιά σου. Ξέρεις όμως ότι εκείνη τη στιγμή, πριν τα πιο δύσκολα, αυτά τα παιδιά είχαν έρθει στον Οίκο του Θεού, και αυτό είναι κάτι που δίνει δύναμη και σε αυτούς και σε σένα.

Όσο για τα ειρηνικά και τα ωραία: Μας ήρθε το περιοδικό «Ο Θωμάς». Το φέρνουν, πλέον, από τη Μόσχα και για τα χωριά μας αυτό ήταν πραγματικό γεγονός.

Το περιοδικό και εφημερίδες «Ο Θωμάς»

Οι άνθρωποι το παίρνουν στα χέρια τους, αναπνέουν τη μυρωδιά της φρέσκιας εκτύπωσης, το φυλάσσουν, το ξαναδιαβάζουν. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους διανοούμενους της υπαίθρου — δασκάλους, βιβλιοθηκάριους.

Διαθέτω το περιοδικό στα χωριά, και αν συμβεί σε ένα χωριό να το στείλω, αμέσως από άλλα χωριά με ρωτούν: «Εμείς πότε θα το πάρουμε;» Το έντυπο κείμενο έχει ιδιαίτερη αξία.

Ο Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου στο χωριό Ζλατοούστοβκα

Ο Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου στο χωριό Ζλατοούστοβκα και ενορίτες του

Τώρα το κύριο μέλημά μας είναι να παρηγορούμε όχι μόνο μέσα στον ναό, αλλά και έξω από αυτόν. Βοηθάμε με φάρμακα και τρόφιμα. Έρχονται εθελοντές και στρατιώτες και φέρνουν φαγητό, όχι λόγω πείνας, αλλά ως ένδειξη φροντίδας. Για μια μοναχική γιαγιά, ένα βάζο κονσέρβας ή ένα όμορφα συσκευασμένο στρατιωτικό πακέτο είναι λόγος χαράς που κρατάει μια ολόκληρη εβδομάδα. Προσπαθούμε να τους βοηθάμε όλους, όχι μόνο τους ενορίτες μας. Γιατί η θλίψη και η ανάγκη δεν σε ρωτούν αν πηγαίνεις εκκλησία.

Ο Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο χωριό Χλεμποντάροβκα

Οι διαλυμένες οικογένειες είναι δύσκολο πράγμα. Αλλά το πιο δύσκολο είναι να μην παραλύσεις, να μην πέσεις σε μούδιασμα, να μην περιμένεις καλύτερες εποχές για να αρχίσεις να ζεις. Όπως είπε ένας σοφός μοναχός, απαντώντας στην ερώτηση: «Πότε, επιτέλους, θα γίνουν όλα καλά;» — «Όλα θα γίνουν καλά μόνο όταν σε διορθώσουν στον τάφο — αριστερά, δεξιά. „Ω, όλα έγιναν καλά“».

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ζούμε το παρόν. Και να ενεργούμε: να προσευχόμαστε, να βοηθάμε τον γείτονά μας, να χτίζουμε ναούς, να προσφέρουμε φαγητό στους μοναχικούς ανθρώπους.

«Το πιο δύσκολο είναι να μην πέσεις σε μούδιασμα»

Η ιστορία ενός ιερέα από το μέτωπο