Όπως πολλοί έφηβοι, έτσι κι εγώ, όταν ήμουν νεαρός μιμούμουν τα διάφορα ινδάλματα της εποχής μου, κυρίως ροκ σταρ. Έκανα συλλογές με φωτογραφίες τους, ήξερα απ' έξω τα λεχθέντα εκ μέρους τους και προσπαθούσα να μιμηθώ τη συμπεριφορά τους.
Γενικώς, είναι χαρακτηριστικό του ανθρώπου να μιμείται κάποια λαμπρή προσωπικότητα. Θέλει δε θέλει, ιδιαίτερα σε νεαρή ηλικία, θα προσπαθεί να μοιάζει σε κάποιον. Αυτό δεν είναι κακό από μόνο του. Το θέμα είναι σε ποιον θα προσπαθεί να μοιάσει.
Για παράδειγμα, στην εποχή του Μεσαίωνα, την οποία λόγω της άγνοιάς μας την θεωρούμε συχνά σκοτεινή, το ιδανικό παράδειγμα προς μίμηση ήταν άγιος. Οι άγιοι ήταν οι ήρωες του Μεσαίωνα, ήταν οι αγαπημένοι του λαού της εποχής. Τότε οι άνθρωποι ζούσαν με διαφορετικούς τρόπους, όπως και σήμερα, αλλά το ζήτημα των ιδανικών είχε τεθεί, με τη συμμετοχή της Εκκλησίας, σε σωστή βαση.
Ένα από τα προβλήματα της ζωής μας σήμερα είναι ότι μας λείπουν τα ινδάλματα. Εννοώ στην κοσμική κοινωνία.
Ένας από τους λόγους για τον οποίο μπορούμε να έχουμε θετικές αναμνήσεις από τις τελευταίες δεκαετίες της σοβιετικής εποχής είναι επειδή είχε φωτεινά και θαυμάσια ινδάλματα. Εγκωμιάζονταν ο πιστός φίλος, ο τίμιος εργάτης, ο γενναίος υπερασπιστής της πατρίδας, ο βαθυστόχαστος επιστήμονας, ο ευαίσθητος μουσικός, ο γενναίος πιλότος, δηλαδή, τα θετικά ανθρώπινα παραδείγματα, στα απομεινάρια των οποίων εξακολουθούμε να στηριζόμαστε από κεκτημένη ταχύτητα μέχρι σήμερα.
Σε ποιον θα ήθελε να μοιάσει ένας νέος σήμερα; Δεν είναι ξεκάθαρο. Σε έναν μπλόγκερ; Πιθανότατα, σε κανέναν.
Δόξα τω Θεώ, η Εκκλησία έχει πάντα παραδείγματα προς μίμηση. «Μιμηθείτε τον Χριστό και τους ακολούθους Του», λέει η Εκκλησία. Οι άγιοι έχουν όλες τις θετικές ιδιότητες – και μυαλό και πίστη και θάρρος και αυταπάρνηση και θυσιαστικότητα – όλα αυτά που θέλουμε να υιοθετήσουμε. Δεν θα κάνουμε λάθος αν μιμηθούμε οποιονδήποτε από τους αγίους.
Τι ωραίο που είναι το γεγονός ότι η Εκκλησία διατηρεί την εικόνα του ιδανικού ανθρώπου. Χωρίς τη διατήρηση αυτής της εικόνας στην Εκκλησία, ενδεχομένως θα είχαν ξεχαστεί τόσο τα κριτήρια της ανθρωπιάς όσο και η κλήση του ανθρώπου. Μας έχουν προταθεί πολλές φορές διάφορα ψεύτικα ιδανικά. Αλλά η Εκκλησία λέει: το ιδανικό του ανθρώπου είναι ο Χριστός, ενώ οι άγιοι είναι το υψηλότερο μέτρο ανάπτυξης του ανθρώπου κατ’ εικόνα του Θεανθρώπου. Αυτό πρέπει να γίνεις, άνθρωπε, αυτή είναι η κλήση σου!
Γι' αυτό είναι τόσο σημαντικοί οι βίοι των αγίων. Άλλωστε, είναι εγχειρίδια για την μίμηση της αγιότητας! Στους βίους αποτυπώνονται χιλιάδες από τους πιο δύσκολους δρόμους προς τον Χριστό, και ανάμεσα σε αυτούς μπορεί κανείς να βρει τον εαυτό του, να βρει αυτό που θα τον βοηθήσει.
Είναι δύσκολο να ομοιάσουμε αμέσως στον Χριστό. Όπως και στους αγίους, να το παραδεχτούμε. Μήπως, για αρχή, θα άξιζε να υιοθετούσαμε από τους απλούς ανθρώπους τις καλές ιδιότητες που δεν έχουμε οι ίδιοι;
Να προσπαθήσουμε πρώτα, για παράδειγμα, να μιμηθούμε εκείνον τον συνάδελφο, που έρχεται στο γραφείο πάντα πριν από μένα και δεν αργεί ποτέ. Ή μια γνωστή πολύτεκνη μητέρα, που αφιερώνει όλη της την ύπαρξη στην διακονία των παιδιών της. Ή τον γέρο-γείτονα, που δεν απογοητεύεται ποτέ, που είναι πάντα δυναμικός και χαρούμενος και που χαιρετά πρώτος.
Ίσως, τότε θα είναι πιο εύκολο να μιμούμαστε τους αγίους και τον ίδιο τον Κύριο. Να ενεργούμε σύμφωνα με τη συμβουλή του αποστόλου Παύλου: «Μιμηταί μου γίνεσθε, καθὼς κἀγὼ Χριστοῦ».

Πρόσωπα της Ιεράς Μονής των Σπηλαίων του Πσκωφ
Ιστορικά και κανονικά ερείσματα ενότητας της Ρωσικής Εκκλησίας
Λιτανεία προς τιμήν του Αγίου Ειρηνάρχου του Εγκλείστου 2019
Μητροπολίτης Ονούφριος μιλά για την πορεία της κανονικής Ορθοδοξίας στην Ουκρανία