Η Ανάσταση του Χριστού έλαβε χώρα την πρώτη ημέρα της εβδομάδας σύμφωνα με το αρχαίο εβραϊκό ημερολόγιο ή την Κυριακή, σύμφωνα με το σύγχρονο ημερολόγιο, την τρίτη ημέρα μετά τη σταύρωση. Οι πρώτοι που το έμαθαν ήταν οι φρουροί που είχαν τοποθετηθεί στον τάφο από τους Ιουδαίους άρχοντες. Ο λίθος που έκλεινε την είσοδο του τάφου βρέθηκε να έχει αποκυλισθεί, και ο τάφος ήταν άδειος. Τρομαγμένοι με αυτό που είχε γίνει, οι φρουροί έτρεξαν στην πόλη, όπου έλαβαν εντολή να διαδίδουν ότι το σώμα είχε κλαπεί από τους μαθητές.
Το πρωί της Κυριακής, οι γυναίκες που ήρθαν στον Τάφο του Κυρίου, τον βρήκαν άδειο. Αυτές ήταν οι πρώτες που συνάντησαν τον αναστημένο Ιησού, αν και αρχικά δεν Τον αναγνώρισαν, καθώς Τον νόμιζαν για κηπουρό. Εκπληρώνοντας το αίτημα του Σωτήρα, οι γυναίκες έσπευσαν στους μαθητές Του για να τους ενημερώσουν για το συμβάν.
Απόσπασμα τοιχογραφίας του Τζιότο, πριν το 1305
Μιλώντας για την Ανάσταση, δεν μπορούμε να μην επισημάνουμε το ότι παρόλο που πρόκειται για το κεντρικό γεγονός του χριστιανισμού, δεν το είδε κανείς... Είναι Μυστήριο.
Η Ανάσταση είναι αδύνατο να απεικονιστεί. Πώς ανασταίνεται ένα νεκρό σώμα; Πώς η ψυχή, που κατέβηκε στον Άδη και συνάντησε τις ψυχές εκείνων που είχαν πεθάνει, επανέρχεται στη ζωή; Με ποιον τρόπο η πληρότητα του Προσώπου, το Οποίο ποτέ δεν χωρίζεται από τα άλλα Πρόσωπα της Αγίας Τριάδας, περνά από την κατάσταση του θανάτου στην κατάσταση της Ανάστασης; Αυτό δεν το γνωρίζουμε. Γνωρίζουμε μόνο ότι αυτό πράγματι συνέβη.
Άλλαξε ο Χριστός μετά την Ανάσταση; Ναι. Το ανθρώπινο σώμα Του έγινε όπως ήταν το σώμα του ανθρώπου πριν από την πτώση του Αδάμ. Ο Χριστός μπορούσε να διαπερνά τους τοίχους: μπήκε στο δωμάτιο των μαθητών, παρόλο που οι πόρτες ήταν κλειδωμένες· μπορούσε να γίνεται αόρατος· κάτι διαφορετικό εμφανίζεται στην εμφάνισή Του. Φεύγει αυτό που οι άγιοι πατέρες αποκαλούν «πάχος σαρκός».
Οι θετικιστικές θεωρίες του 19ου αιώνα παρουσίαζαν την Ανάσταση ως ψευδαίσθηση, απάτη, βεβήλωση. Αλλά δεν ήταν οι πρώτοι. Ήδη οι Ιουδαίοι αρχιερείς είχαν λύσει το ζήτημα απλά και πρακτικά από την άποψη, για να το πούμε με τη σύγχρονη γλώσσα, του «δημοσίων σχέσεων»: δωροδόκησαν τους στρατιώτες, ώστε να ανακοινώσουν στον λαό ότι το σώμα το είχαν κλέψει οι μαθητές. Και αυτός ο μύθος έφτασε ακόμη και στα βιβλία των ειδικών επιστημονικού αθεϊσμού του περασμένου αιώνα.
Αλλά το ενδιαφέρον είναι ότι η Ανάσταση του Χριστού, εκτός από τα περιστατικά εμφάνισης του Χριστού στους μαθητές, επιβεβαιώνεται από τις συνέπειες που είχε αυτό το γεγονός στη ζωή τους.
Οι άνθρωποι που Τον ακολουθούσαν, δεκαπέντε περίπου από τους πιο στενούς μαθητές του και μερικές δεκάδες μαθητές του ενδιάμεσου κύκλου, δέχονται όλα αυτά ως αναμφισβήτητο γεγονός, ως κάτι που καθορίζει τα πάντα στη μετέπειτα ζωή τους. Σταματούν να φοβούνται. Εκεί που ο Πέτρος έτρεμε, όταν η υπηρέτρια τον αναγνώρισε ως μαθητή του Σωτήρα, στη συνέχεια όμως κηρύττει ανοιχτά μπροστά στους Ιουδαίους και είναι έτοιμος να υποστεί τον θάνατο. Και οι άλλοι απόστολοι πηγαίνουν ατρόμητοι μπρος στον θάνατο. Όλους τους, εκτός από τον Ιωάννη, θα τους σκοτώσουν. Αυτό δεν είναι καθόλου «θάνατος για μια ιδέα», παρόμοιος με τον θάνατο για τα παιδιά, για τη γυναίκα, για τα ιδανικά, για την πατρίδα. Οι ακόλουθοι του Χριστού γνωρίζουν ότι η Ανάσταση είναι ήδη εδώ, και δεν είναι τρομερό να πεθαίνει κανείς. Ο θάνατος δεν υπάρχει πια.
Η Ανάσταση του Χριστού μας βοηθά να καταλάβουμε ότι ο χριστιανισμός δεν είναι φιλοσοφία, ούτε κοσμοθεωρία, ούτε σύστημα ηθικών κανόνων. Είναι ζωή. Ξέρω ότι η καρδιά μου χτυπά, μπορεί να με δέρνουν, να με βασανίζουν, αλλά αυτή τη γνώση δεν θα μου την πάρουν. Το ίδιο ισχύει και για τη γνώση του αναστημένου Χριστού, που χαρίζει την αιώνια ζωή.
Όλοι ερχόμαστε σε επαφή με αυτή τη γνώση της Ανάστασης. Φυσικά, η έντασή της άλλαζε με την πάροδο των αιώνων. Η γνώση αυτή εκδηλωνόταν πιο έντονα στους αγίους, τους μάρτυρες και τους οσίους. Σε εμάς, τους απλούς χριστιανούς, είναι μικρότερη. Αυτή η γνώση σαν να μας αγγίζει ελάχιστα. Για παράδειγμα, αυτό συμβαίνει καμιά φορά στη νυχτερινή πασχαλινή λειτουργία, όταν ξαφνικά «διαπερνά» ακόμα και τον πιο σκληροτράχηλο άνθρωπο. Ή τη στιγμή της Θείας Κοινωνίας, όταν φαίνεται ότι μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα χωράει η αιωνιότητα. Πιθανώς, σχεδόν ο καθένας μπορεί να θυμηθεί μια παρόμοια εμπειρία στη ζωή του.
Φυσικά, πρέπει να προσπαθούμε να εδραιώσουμε μέσα μας τη σκέψη ότι ο Χριστός πράγματι αναστήθηκε. Απλώς δεν πρέπει να προκαλούμε τεχνητά τέτοια συναισθήματα. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αντικαθιστούμε τη Χάρη με παιχνίδια της φαντασίας. Η Ανάσταση δεν είναι ψευδαίσθηση, είναι εμπειρία, για την οποία ο καθένας από εμάς πρέπει να ωριμάσει.

Πρόσωπα της Ιεράς Μονής των Σπηλαίων του Πσκωφ
Ιστορικά και κανονικά ερείσματα ενότητας της Ρωσικής Εκκλησίας
Λιτανεία προς τιμήν του Αγίου Ειρηνάρχου του Εγκλείστου 2019
Μητροπολίτης Ονούφριος μιλά για την πορεία της κανονικής Ορθοδοξίας στην Ουκρανία