Μια ιστορία για ανθρώπους που δεν πέρασαν από έξω

Ας ρίξουμε μια ματιά στον Ιούνιο του 1976.

Είμαι 11 ετών και για πρώτη φορά πετάω μόνη μου με αεροπλάνο. Έχω αναχωρήσει με απευθείας πτήση από την πόλη Τιουμέν προς το Λένινγκραντ για να περάσω τις διακοπές μου με συγγενείς. Κάθομαι δίπλα στο παράθυρο και κοιτάζω με δέος προς τα κάτω — τι ομορφιά! Είναι το πρώτο μου αυτόνομο ταξίδι, κι αυτό μου κόβει την ανάσα!

Φαντάζομαι να βγαίνω από το αεροδρόμιο, όπου να με περιμένει πλήθος συγγενών με ανθοδέσμες, που τρέχουν να με αγκαλιάσουν, όπως στις ταινίες. Καθ' όλη τη διάρκεια της τετράωρης πτήσης προσδοκώ με αφέλεια τη συνάντηση.

Επιτέλους, το αεροπλάνο προσγειώνεται στο Πούλκοβο. Αφού παίρνω τις αποσκευές μου, βγαίνω έξω από το αεροδρόμιο, και εκεί δεν υπάρχει κανείς! Ούτε συγγενείς, ούτε ανθοδέσμες, ούτε ορχήστρα. Τι να κάνω;

Θυμάμαι το σημείωμα με τη διεύθυνση, κρυμμένο στην τσέπη μου, και σέρνομαι προς τη στάση ταξί. Η μαμά μου είχε δώσει αυτό το σημείωμα «για καλό και για κακό», αλλά δεν πίστευα ότι θα συνέβαινε κάτι τέτοιο.

Περιμένω σκυθρωπή, ώσπου οι επιβάτες με τις βαλίτσες και τις τσάντες τους να επιβιβαστούν στα ταξί. Έρχεται η σειρά μου. Ο οδηγός – ένας μεσήλικας – σπρώχνει βαριεστημένα τη βαλίτσα μου στο πορτμπαγκάζ. Ξεκινάμε.

– Ήρθες για επίσκεψη;

– Για επίσκεψη.

– Γιατί μόνη σου;

– Δεν με υποδέχτηκαν.

– Σε ποιους έρχεσαι;

– Στο θείο και στη θεία.

– Χμ… Σήμερα είναι Σάββατο… Μάλλον, είναι στο εξοχικό τους.

– Στο εξοχικό;

– Ναι. Οι δικοί σου έχουν εξοχικό;

– Δεν το ξέρω.

Νιώθω εντελώς θλιμμένη.

Φτάνουμε στο σπίτι. Βγαίνουμε. Ο ταξιτζής βγάζει τη βαλίτσα από το πορτμπαγκάζ, με κοιτάζει με ένα θλιμμένο, σκεπτικό βλέμμα. Και ξαφνικά αρπάζει αποφασιστικά τα πράγματά μου.

–Δεν μπορώ να σε αφήσω μόνη σου. Έλα να σε πάω, – λέει αυτός και μπαίνουμε στην είσοδο.

Ανεβαίνουμε στον πέμπτο όροφο της δροσερής εισόδου πολυκατοικίας από λευκά τούβλα της εποχής του Στάλιν. Στην πόρτα που είναι να μπω, κρέμεται ένα μπλε σημείωμα.

– Λοιπόν, βλέπεις, δεν έλαβαν το τηλεγράφημα. Πρέπει να σου βρούμε κατάλυμα για τη νύχτα.

Και ο οδηγός αρχίζει να χτυπάει στα διαμερίσματα γύρω. Δεν ανοίγουν. Τι γίνεται, όλοι πήγαν στα εξοχικά τους; Όχι, δεν είναι όλοι που λείπουν. Μια πόρτα ανοίγει και από μέσα ξεπροβάλλει ένα φιλικό πρόσωπο. Ο ταξιτζής εξηγεί τα πάντα στη γειτόνισσα, με παραδίδει, με αποχαιρετά και τρέχει κάτω στις σκάλες.

Η καλή αυτή κυρία με ρώτησε πώς έφτασα, με τάισε, έστρωσε το κρεβάτι στον καναπέ του σαλονιού και με προειδοποίησε ότι τη νύχτα θα έχει φως. Έτσι έμαθα για πρώτη φορά τι είναι οι λευκές νύχτες. Ακόμα θυμάμαι πώς, τυλιγμένη σε λεπτή κουβέρτα, κοίταζα από το παράθυρο και απορούσα, μέχρι που με πήρε ο ύπνος.

Το πρωί πήγαμε μαζί για ψώνια. Πήραμε το μετρό. Μου έμαθε με πολύ διασκεδαστικό τρόπο πώς να πατάω το πόδι μου στην κυλιόμενη σκάλα.

Φανταζόμουν διαφορετικά την πρώτη μου γνωριμία με το Λένινγκραντ, και στην αρχή ένιωθα άβολα. Όμως η φροντίδα και η φιλικότητα αυτής της γυναίκας με απόσπασε, με ζέστανε και με ηρέμησε. Και τελικά συμφιλιώθηκα με το απρόβλεπτο της ζωής. Αφού ψωνίσαμε, επιστρέψαμε στο σπίτι.

Η Κυριακή πέρασε με τις δουλειές του σπιτιού, ώσπου το βράδυ επέστρεψαν από το εξοχικό τους ο θείος και η θεία. Και πήραν την έκπληξη: την ανιψιά τους για το καλοκαίρι, δηλαδή εμένα. Έτσι ξεκίνησαν οι πρώτες μου διακοπές μακριά από το σπίτι.

Ξέρετε, όταν ένας άγνωστος ανεβάζει τα πράγματά σου στον πέμπτο όροφο και ανησυχεί για το πού θα περάσεις τη νύχτα, μόνη, σε μια τεράστια πόλη… Όταν χτυπάει επίμονα σε όλα τα διαμερίσματα για να σου βρει ένα μέρος να διανυκτερεύσεις, εσένα, ένα χαμένο παιδί… Τέτοια πράγματα μένουν για καιρό στην καρδιά. Ακόμα θυμάμαι αυτόν τον κύριο, λες και ήταν πολύ κοντινός και δικός μου άνθρωπος.

Και η γειτόνισσα των δικών μου. Είναι κι αυτή καταπληκτική, και την θυμάμαι επίσης με ευγνωμοσύνη σε όλη μου τη ζωή. Να δεχτεί στο διαμέρισμά της μια άγνωστη κοπέλα, να την ηρεμήσει, να την φροντίσει, να της αφιερώσει ολόκληρο το σαββατοκύριακο. Τι ανοιχτή και καλή καρδιά πρέπει να έχει!

Μου φαίνεται ότι τέτοιοι άνθρωποι κάνουν τον κόσμο καλύτερο. Οι ίδιοι δεν το συνειδητοποιούν, αλλά μαζί τους ο κόσμος δεν είναι πια τόσο απελπιστικός.