Χωρίς αυτήν είναι δύσκολα

Χωρίς την αληθινή προσευχή, χωρίς την μνήμη του Θεού, είναι αφόρητα δύσκολο να ζήσουμε την αληθινή ζωή, και όχι τη σκιά της. Υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα που σκοτώνουν την καρδιά μας, που ουσιαστικά καταστρέφουν εμάς τους ίδιους, που μας κάνουν εντελώς γήινους, που να μην γνωρίζουμε τον ουρανό. Είναι τόσο εύκολο να γίνουμε «σάρκα», στην οποία «δεν μπορεί να μείνει το Πνεύμα του Θεού» (πρβλ. Γέν. 6, 3), είναι τόσο εύκολο να ξεχάσουμε την ύψιστη κλήση μας! Τα πάντα μας σέρνουν προς αυτό: και οι μέριμνες για αυτήν την σάρκα, που δεν είναι πάντα απλές, συχνά είναι πολύπλοκες και δυσχερείς λόγω των περιστάσεων, και η ζωή μας που είναι ακόμη πιο πολύπλοκη, που είναι εμποτισμένη με αμαρτία, δόλια, άθλια, καθώς έτσι είναι, ιδιαίτερα στην εποχή μας. Και τα δικά μας πάθη, που πολλαπλασιάζονται ακόμη περισσότερο εξαιτίας αυτής της ζωής, και οι συνήθειές μας, και οι αδυναμίες μας, και πολλά, πολλά άλλα… Μόνο η προσευχή και η ζωντανή μνήμη του Θεού μας δίνουν τη δύναμη να είμαστε, ως ένα βαθμό, αυτοί που ο Κύριος θέλει να βλέπει, να αναπνέουμε τον αέρα της αιωνιότητας, που γεμίζει και θεραπεύει τις καρδιές μας.

Μόλις σταματήσει κανείς να προσεύχεται ή να αρχίσει να προσεύχεται τυπικά, «από καθήκον», νιώθει σαν να βρίσκεται σε ένα βάλτο, όπου τα νερά πάνε να σκεπάσουν το κεφάλι του. Μια αίσθηση καθημερινότητας, γκρίζας μονοτονίας, απελπισίας, ακόμη και ματαιότητας των πάντων. Γι’ αυτό, όποιος δεν προσεύχεται, συχνά απογοητεύεται. Και στη συνέχεια αυτή η κατάσταση γίνεται χρόνια, και πια δεν υπάρχουν δυνάμεις για τίποτα το πνευματικό. Όταν έναν τέτοιο άνθρωπο τον συμβουλεύουν να προσεύχεται, για να βγει από εκείνο το λάκκο, από εκείνο το βάλτο, στο οποίο βρέθηκε, εκείνος απαντά: «Μα εγώ προσεύχομαι…», χωρίς να καταλαβαίνει πια τι είναι η προσευχή και τι είναι η απομίμησή της, η μακέτα. Στη μακέτα δεν συμμετέχει καθόλου η καρδιά, ούτε για μια στιγμή. Είναι ένας κανόνας που τελείται, διαβάζεται, μόνο και μόνο επειδή «πρέπει».

Η προσευχή πρέπει να είναι ένα παράθυρο, μέσα από το οποίο χύνεται καθαρό και χαρούμενο φως στο κελί των θλίψεων και των δεινών μας. Πρέπει να είναι ο άνεμος που μας ξυπνά και μας κάνει νηφάλιους, όταν είμαστε μεθυσμένοι από τις επιτυχίες, που είναι εφήμερες, και τα αγαθά, που σύντομα φθείρονται. Πρέπει να είναι το χέρι που απλώνεται προς τον Θεό, για να μας πιάσει από αυτό και να μας βγάλει στον ανοιχτό χώρο, «εἰς πλατυσμόν» (Ψαλ. 17, 20) από τη στενότητα του πειρασμού. Πρέπει να είναι το νήμα που μας συνδέει μαζί Του, λεπτό, αλλά ισχυρό μέχρι του σημείου που να μην μπορεί να σπάσει…

…Πρέπει οπωσδήποτε να προσευχόμαστε, γιατί χωρίς προσευχή είναι πολύ δύσκολα.