Αγία Τριάδα. Εικόνα του Αντρέι Ρουμπλιόφ
Ας ανοίξουμε την πνευματική διαθήκη που άφησε προσωπικά στον καθένα μας ο Όσιος αββάς Σέργιος. Ας διαβάσουμε αυτή τη διαθήκη, όχι από το βιβλίο, αλλά όπως ο Κύριος Θεός έκρινε σκόπιμο να μας τη μεταφέρει — ας διαβάσουμε την εικόνα.
«Ατενίζοντας την Αγία Τριάδα, ο φόβος της μισητής διχόνοιας αυτού του κόσμου κατανικήθηκε».
Κι αυτό ακριβώς είναι το πιο σημαντικό για μας σήμερα.
Τρεις άγγελοι κάθονται σε ένα τραπέζι. Παρατηρήστε προσεκτικά τις στάσεις τους: οι μορφές τους, τα περιγράμματα των φτερών τους και τα σκυμμένα κεφάλια τους σχηματίζουν έναν τέλειο, κλειστό κύκλο. Σε έναν κύκλο, δεν υπάρχει πρώτος και τελευταίος, ανώτερος και υποδεέστερος. Είναι μια εικόνα τέλειας ισότητας και αρμονίας.
Ο άγγελος στα αριστερά μας είναι ο Πατέρας. Στο κέντρο είναι ο Υιός. Στα δεξιά είναι το Άγιο Πνεύμα. Αυτό είναι ένα «ασυγχώνευτο και αδιαίρετο» ον, όπου τα Πρόσωπα δεν καταστέλλουν το ένα το άλλο, αλλά συνυπάρχουν σε έναν αιώνιο διάλογο αγάπης.
Πάνω στο τραπέζι βρίσκεται το άγιο Δισκοπότηρο - σύμβολο της Θυσίας του Χριστού. Αλλά εκτός από αυτό το Δισκοπότηρο, υπάρχει ένα άλλο εδώ. Αν εντοπίσουμε νοερά τα περιγράμματα των δύο πλαϊνών αγγέλων, βλέπουμε ότι οι σιλουέτες τους σχηματίζουν ένα άλλο, μεγαλύτερο Δισκοπότηρο, μέσα στο οποίο βρίσκεται ο Χριστός, ο μεσαίος Άγγελος.
Ολόκληρη η Τριάδα είναι το Δισκοπότηρο της Θυσιαστικής Αγάπης.
Ο Θεός Πατέρας ευλογεί το Ευχαριστιακό Δισκοπότηρο.
Ο Υιός σκύβει το κεφάλι, αποδεχόμενος τη διακονία Του.
Το Άγιο Πνεύμα αγιάζει αυτή τη διαθήκη.
Πάνω από κάθε άγγελο είναι χαραγμένο ένα σύμβολο, που αποκαλύπτει τη διακονία του καθενός για τη σωτηρία του κόσμου και της ανθρωπότητας.
Πάνω από τον Πατέρα βρίσκεται ο Οίκος, το Δώμα του Αβραάμ. Αυτός είναι ο Οίκος του Πατέρα, σύμβολο της Θείας οικονομίας, της Εκκλησίας και της δημιουργίας του κόσμου.
Πάνω από τον Υιό βρίσκεται το Δέντρο, η Βελανιδιά της Μαμβρή. Αυτό είναι το δέντρο της ζωής, το οποίο έγινε το δέντρο του Σταυρού, πάνω στο οποίο ο Σωτήρας θα λυτρώσει την ανθρωπότητα.
Πάνω από τον δεξιό άγγελο - το Άγιο Πνεύμα - βρίσκεται το Όρος. Σύμβολο της πνευματικής ανόδου, της αποκάλυψης και της σιωπής της προσευχής.
Ο όσιος Αντρέι Ρουμπλιόφ χρησιμοποιεί μια ειδική μπογιά, τον λαζουρίτη. Αυτό το καθαρό και ουράνιο χρώμα λάμπει στα ενδύματα των αγγέλων.
Σπάει τα σκοτεινά και γήινα χρώματα τόσο της τότε όσο και της τωρινής σκληρής πραγματικότητας. Αυτό το ουράνιο χρώμα μας λέει: «Πάνω από τη βρωμιά σας, πάνω από τους πολέμους και τους φόβους σας, υπάρχει κι ένας καθαρός, ήσυχος και ειρηνικός Ουρανός. Και αυτός ο Ουρανός είναι ανοιχτός για εσάς».
Αυτή η εικόνα είναι μια άμεση προβολή της ησυχαστικής εμπειρίας του Αγίου Σεργίου. Ο όσιος Αντρέι Ρουμπλιόφ απεικονίζει την Αγία Τριάδα σε μια κατάσταση βαθιάς και απόκοσμης σιωπής. Οι άγγελοι δεν μιλούν, δεν μας κοιτάζουν. Τελούν σε μια σιωπηρή συζήτηση. Οι χειρονομίες τους είναι μόλις αντιληπτές, ενώ τα βλέμματά τους είναι γεμάτα από μια απερίγραπτη τρυφερότητα και θλίψη.
Αυτή είναι η απάντηση του Αγίου Σεργίου στην αλλοφροσύνη του κόσμου. Όταν παντού γύρω μας διαμαρτύρονται, προδίδουν, φονεύουν και νέμονται την εξουσία, η Εκκλησία απαντά με την Αγία Τριάδα, με παντοδυναμία και σιωπή. Με ειρήνη και πρόθυμα να προσφέρει εαυτόν έναντι του άλλου.
Όποτε μας κατακλύζει ο φόβος για το τι μέλλει γενέσθαι, όταν η «μισητή διχόνοια» φουντώνει στις οικογένειές μας, όταν νιώθουμε μοναξιά και προδομένοι, ας θυμηθούμε τη μοναδική διέξοδο, την διαθήκη του Αγίου Σεργίου: «Ατενίζοντας την Αγία Τριάδα, ο φόβος της μισητής διχόνοιας αυτού του κόσμου κατανικήθηκε».
Ας προσέξουμε αυτόν τον σωτήριο κύκλο της Θείας αιωνιότητας, της αγάπης και της ειρήνης. Και είθε η σιωπή του Χριστού να εισέλθει στις πληγωμένες καρδιές σας, να νικήσει κάθε διχόνοια και να σας δώσει τη δύναμη να ζήσετε με αγάπη, ενότητα και πίστη.

Πρόσωπα της Ιεράς Μονής των Σπηλαίων του Πσκωφ
Ιστορικά και κανονικά ερείσματα ενότητας της Ρωσικής Εκκλησίας
Λιτανεία προς τιμήν του Αγίου Ειρηνάρχου του Εγκλείστου 2019
Μητροπολίτης Ονούφριος μιλά για την πορεία της κανονικής Ορθοδοξίας στην Ουκρανία