Η τελευταία σταγόνα

Στις 6 Οκτωβρίου 2007, στο διαμέρισμα ενός απλού ορθόδοξου Αμερικανού, του Νεκτάριου Γιάνγκσον, ενορίτη ενός μικρού ναού της Υπερορίου Ρωσικής Εκκλησίας στη Χαβάη, συνέβη ένα θαύμα: η εικόνα της Παναγίας των Ιβήρων άρχισε να μυροβλύζει. Πλέον έχει γίνει ιερό κειμήλιο για ολόκληρη τη Ρωσική Ορθόδοξη Διασπορά. Είμαι βέβαιος ότι μέσω αυτής η Παναγία έσωσε τον γιο μου από μια θανατηφόρα ασθένεια. Το κείμενο αυτό είναι ένας μικρός φόρος ευγνωμοσύνης προς Αυτήν για το θαύμα.

Αλλά πρώτα θα ήθελα να μιλήσω λίγο για την ίδια την εικόνα. Έτυχε, ώστε από ολόκληρη την επικράτεια της πρώην ΕΣΣΔ η εικόνα να έχει επισκεφθεί μέχρι στιγμής μόνο τη Γεωργία, όπου σε κάθε πόλη συνέρρεαν δεκάδες χιλιάδες πιστοί για να την προσκυνήσουν. Στις υπόλοιπες χώρες, όμως, λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν για το ιερό αυτό κειμήλιο, αν και πολλοί έχουν μικρά χάρτινα αντίγραφά της: αυτά τα δίνουν στους συγγενείς και τους οικείους τους οι ενορίτες των αμερικανικών ναών. Γνωρίζω ότι ο πατήρ Νεκτάριος, ο οποίος έχει πλέον γίνει διάκονος, θα ήθελε να επισκεφθεί τη Ρωσία, την Ουκρανία και πολλά άλλα μέρη, αλλά λέει ότι δεν επιλέγει ο ίδιος τις διαδρομές των επισκέψεών του: η Παναγία καθορίζει πού πρέπει να πάει, και μερικές φορές, τελευταία στιγμή, επιστρέφει τα εισιτήρια που είχε ήδη αγοράσει και ταξιδεύει σε εντελώς άλλο μέρος.

Η Παναγία καθορίζει πού πρέπει να πάει, και μερικές φορές, επιστρέφει τα εισιτήρια που είχε ήδη αγοράσει και ταξιδεύει σε εντελώς άλλο μέρος

Την πλήρη ιστορία της εικόνας της Παναγίας της Χαβάης μπορείτε να την διαβάσετε στα αγγλικά εδώ. Εν συντομία η ιστορία έχει ως εξής.

Ο προϊστάμενος της ενορίας στη Χαβάη, ο πατήρ Ανατόλιος Λέβιν, την είχε χάρισει στον Νεκτάριο, με την ευκαιρία της ονομαστικής του γιορτής Ο παππούλης είχε αγοράσει τη συγκεκριμένη εικόνα από ένα εκκλησιαστικό κατάστημα στο Τορόντο. Φιλοτεχνήθηκε στο Σόφρινο και αποτελεί μικρογραφία της εικόνας της Παναγίας των Ιβήρων του Μόντρεαλ, της οποίας ο φύλακας, ο αδελφός Ιωσήφ Μουνιός-Κορτές, δολοφονήθηκε το 1997.

Η εικόνα παρέμεινε για κάμποσα χρόνια στο διαμέρισμα του Νεκταρίου μαζί με άλλα ιερά αντικείμενα. Την άνοιξη ή το καλοκαίρι του 2007, αυτός και η σύζυγός του άρχισαν ξαφνικά να αισθάνονται μια υπέροχη μυρωδιά τριαντάφυλλου στο οικιακό τους παρεκκλήσι. Και ξαφνικά παρατήρησαν μια σταγόνα ελαίου σε μία από τις εικόνες, που ήταν φιλοτεχνημένη σε σχήμα Σταυρού. Με τον καιρό, η σταγόνα στέγνωσε, και το ζευγάρι δεν είπε τίποτα σε κανέναν για το περιστατικό, όμως συνέχισε να παρακολουθεί τον Σταυρό.

Στα τέλη του Σεπτέμβρη, ο Νεκτάριος άρχισε να αισθάνεται τη μυρωδιά του μύρου παντού, όπου κι αν βρισκόταν: στο σπίτι, στο αυτοκίνητο, ακόμη και στη δουλειά (να σημειωθεί ότι εξακολουθεί να υπηρετεί στην αστυνομία και, όπως ο ίδιος παραδέχεται, οι προσευχές προς την Παναγία τον βοηθούν μερικές φορές να εξιχνιάζει εγκλήματα). Την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου, αυτός και η σύζυγός του αρρώστησαν σοβαρά και γι’ αυτό έχασαν αρκετές ιερές ακολουθίες. Αυτό ακριβώς τους βοήθησε να κρατήσουν την ακριβή ώρα του θαύματος – 6 Οκτωβρίου ώρα 22:30. Εκείνη τη στιγμή ο Γιάνγκσον δούλευε στο στο γραφείο του σπιτιού του, όταν μπήκε ο γάτος που μύριζε κάτι. Ο ιδιοκτήτης του διαμερίσματος δεν ένιωσε αμέσως τη μυρωδιά, αλλά όταν την αντιλήφθηκε, συγκλονίστηκε. «Ποτέ δεν είχα νιώσει κάτι παρόμοιο και δεν μπορώ καν να εξηγήσω γιατί δεν είχα αντιληφθεί πριν μια τόσο έντονη ευωδία», διηγούταν ο Νεκτάριος.

Ο Σταυρός παρέμενε στεγνός, αλλά ο Γιάνγκσον έβαλε τυχαία το χέρι του στο ράφι και είδε ότι ήταν βρεγμένο. Η σύζυγός του, που έτρεξε όταν την φώναξε, είπε ότι δεν είχε χυθεί κάτι εκεί. Τελικά, ο Νεκτάριος είδε ότι το υγρό έτρεχε από την εικόνα της Παναγίας των Ιβήρων.

Έτσι ξεκίνησε το θαύμα, το οποίο έχει πλέον καταστεί ένα από τα σημαντικότερα στη σύγχρονη ζωή της Υπερορίου Ρωσικής Εκκλησίας. Από τότε η εικόνα μυροβλύζει σχεδόν αδιάκοπα, και «σταματάει» μόνο κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα, για να αρχίσει να εκκρίνει μύρο ξανά το Πάσχα. Πόσες φορές έχω δει το μύρο να ρέει κυριολεκτικά από αυτήν, και να ξεχειλίζει χάρη στην καρδιά και την ψυχή. Πριν από μερικά χρόνια, μαζί με την ενορία μας από την Ουάσινγκτον, πραγματοποιήσαμε το παραδοσιακό προσκύνημα στη Ρωσική Μονή του Εξωτερικού, την Ιερά Μονή της Αγίας Τριάδας στο Τζόρντανβιλ των ΗΠΑ. Ενώπιον της εικόνας της Παναγίας της Χαβάης τελέσαμε μνημόσυνο στον τάφο του αδελφού Ιωσήφ Μουνιός-Κορτές. Στην αρχή του μνημόσυνου, πάνω στο αναλόγιο κάτω από την εικόνα υπήρχε μόνο μια σταγόνα, ενώ στο τέλος μπορούσε κανείς να το στύψει.

Τα τελευταία 15 χρόνια, έχουν συμβεί πολλά θαύματα με την εικόνα της Χαβάης: μετά τις προσευχές μπροστά της, άνθρωποι θεραπεύονταν και μάλιστα απέφευγαν τον θάνατο

Τα τελευταία 15 χρόνια, έχουν συμβεί πολλά θαύματα με την εικόνα της Χαβάης: μετά τις προσευχές μπροστά της, άνθρωποι θεραπεύονταν και μάλιστα απέφευγαν τον θάνατο. Εγώ, από την πλευρά μου, θα σας διηγηθώ μια ιστορία που συνέβη στη δική μου ζωή. Αν μου την είχε διηγηθεί κάποιος άλλος, ίσως να την είχα θεωρήσει μυστικιστική. Όμως όλα αυτά συνέβησαν στη δική μου ζωή και τα είδα με τα ίδια μου τα μάτια.

Τον Φεβρουάριο του 2009, ο γιος μου, που δεν είχε ακόμη συμπληρώσει τα δύο χρόνια, διαγνώστηκε με μια εξαιρετικά σοβαρή ασθένεια. Τώρα νιώθω ότι, ίσως, αυτό ήταν ένα προκαθορισμένο «σχέδιο», σύμφωνα με το οποίο ο Θεός μας οδήγησε στην Εκκλησία και συνεχίζει να μας καθοδηγεί στη ζωή μας και τώρα. Τότε, όμως, ο κόσμος μας είχε ανατραπεί, και εγώ και η σύζυγός μου δεν ξέραμε καθόλου τι να κάνουμε, και θέταμε μόνο την ερώτηση: «Κύριε, τι κάναμε λάθος;!»

Έτσι βρεθήκαμε σε έναν ναό, για τον οποίο μέχρι τότε είχαμε μόνο ακούσει: τον ρωσικό Ναό του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στην Ουάσινγκτον. Πηγαίναμε με ζήλο για τη Θεία λειτουργία σχεδόν κάθε Κυριακή, ίσως χωρίς να καταλαβαίνουμε πολύ καλά για ποιο λόγο όλα αυτά ήταν απαραίτητα.

Μήνες αργότερα μάθαμε ότι ερχόταν προς το μέρος μας μια θαυματουργή, μυροβλύζουσα εικόνα. Τότε δεν καταλάβαινα ακόμα πολύ καλά τι ήταν αυτό, καθώς ήμουν ακόμα λιγότερο εξοικειωμένος με τα εκκλησιαστικά πράγματα απ’ όσο είμαι τώρα. Δεν είχα έρθει σε επαφή με παρόμοια πράγματα. Αλλά, φυσικά, δεν μπορούσαμε να χάσουμε ένα τέτοιο γεγονός.

Ομολογώ, δεν θυμάμαι την πρώτη μας συνάντηση με το «Θαύμα της Χαβάης». Αλλά σίγουρα ήταν μια συγκλονιστική εμπειρία: ο ναός, που ήταν ήδη γνωστός και αρκετά μεγάλος, ήταν τόσο γεμάτος που πραγματικά δεν έπεφτε καρφίτσα. Παντού απλωνόταν μια εκπληκτική μυρωδιά – μάλλον τριαντάφυλλου, που δεν έμοιαζε με τίποτα άλλο.

Σχεδόν όλοι οι ενορίτες γνώριζαν για τη συμφορά μας, και κάποιος μας συμβούλεψε: «Πλησιάστε τον Νεκτάριο μετά την ιερή ακολουθία» (τότε δεν ήταν ακόμα διάκονος, ήταν απλώς ο αδελφός Νεκτάριος). Ντρεπόμασταν, διστάζαμε, αλλά ένας από τους ενορίτες – Γεωργιανός – με καυκάσια ζεστασιά μας οδήγησε κυριολεκτικά από το χέρι στον φύλακα της εικόνας και του διηγήθηκε την ιστορία μας. Ο Νεκτάριος άκουσε και αυτόν και εμάς, χάιδεψε τρυφερά τον γιο μας στο κεφάλι, που είχε γίνει φαλακρό από τις χημειοθεραπείες, και μας παρηγόρησε. Δεν είπε τίποτα το ιδιαίτερο, αλλά τώρα καταλαβαίνω ότι από τα χείλη του κάθε λέξη είναι προσευχή. Τότε το ένιωθα απλώς.

Η συνάντηση εκείνη τελείωσε έτσι. Λίγους μήνες αργότερα, η εικόνα ήρθε ξανά, και ο ίδιος Γεωργιανός μας είπε: «Ζητήστε από τον Νεκτάριο να σας δώσει μύρο». Κάναμε αυτό που μας είπε, και μας έδωσε ένα μικροσκοπικό φιαλίδιο, λέγοντας: «Να δίνετε στο παιδί μια σταγόνα στη γλώσσα κάθε βράδυ πριν τον ύπνο».

Αμέσως αισθανθήκαμε ότι έπρεπε να ακολουθήσουμε τις συμβουλές του, και πράγματι κάθε βράδυ δίναμε στον γιο μας μια σταγόνα μύρου. Εν τω μεταξύ, η ασθένεια συνεχιζόταν. Συχνά καταλήγαμε στο νοσοκομείο, ακόμα και νύχτα, τότε που είχε ήδη πάρει τη σταγόνα μύρου. Αλλά καταλαβαίναμε ότι κάναμε κάτι σημαντικό για τη σωτηρία του παιδιού μας. Το καταλάβαινε και εκείνος. Γι’ αυτό κάθε βράδυ – είτε στο σπίτι είτε στο νοσοκομείο – ρίχναμε από το φιαλίδιο μια σταγόνα στο δάχτυλό μας και την βάζαμε στη γλώσσα του γιου μας.

Αυτό συνεχιζόταν για αρκετό καιρό, και δεν μας απασχολούσε ιδιαίτερα ότι το μύρο τελείωνε πάντα ακριβώς πριν από την άφιξη της εικόνας. Ο Νεκτάριος μας έδινε κάθε φορά ένα καινούργιο φιαλίδιο.

Όμως, μια φορά η εικόνα δεν ήρθε. Νομίζω ότι ήταν ακριβώς εκείνη η περίπτωση, όπου μια ήδη προγραμματισμένη επίσκεψη αναβλήθηκε για μερικούς μήνες αργότερα. Είχαμε περιέλθει σε κατάσταση σχεδόν απόγνωσης: αισθανόμασταν ότι το μύρο μας βοηθούσε, αλλά είχε μείνει πολύ λίγο, σίγουρα δεν θα έφτανε μέχρι την επόμενη φορά. Προσευχόμασταν, ζητούσαμε από την Παναγία να μας βοηθήσει και συνεχίζαμε να δίνουμε στο παιδί μια σταγόνα κάθε βράδυ.

Κάποια στιγμή, στο κάτω μέρος του φιαλιδίου είχε μείνει η τελευταία σταγόνα. Την δώσαμε στο παιδί, γνωρίζοντας ότι δεν θα είχαμε σύντομα καινούργιο μύρο. Πόσο πολύ όχι απλώς εκπλαγήκαμε, αλλά συγκλονιστήκαμε, όταν την επόμενη μέρα βρέθηκε σταγόνα ξανά στο φιαλίδιο, σαν να μην είχε συμβεί τίποτα. Την δώσαμε ξανά στον γιο μας, και μετά ξανά και ξανά – η σταγόνα παρέμενε εκεί. Αυτό συνεχίστηκε για τρεις ή τέσσερις μήνες, μέχρι την επόμενη άφιξη της εικόνας. Τότε ο φύλακάς της, που είχε γίνει και για εμάς φύλακας-άγγελος, μας έδωσε ένα καινούργιο φιαλίδιο.

Αλλά το θαύμα με εκείνη την σταγόνα συνεχίστηκε.

Βεβαίως, χρησιμοποιούσαμε ήδη το νέο μύρο. Ωστόσο, κρατήσαμε τα παλιά φιαλίδια και τα βαμβάκια, καθώς μας είχαν πει εξ αρχής ότι το θαυματουργό υγρό μπορεί να εμφανιστεί ξανά. Τα φυλάγαμε σε ένα ασημένιο μεταλλικό κουτάκι. Σε αυτό, κάποια στιγμή που δεν το αντιληφθήκαμε, εμφανίστηκε μια μπεζ λωρίδα – στο χρώμα του μύρου. Δεν μπορώ να πω με σιγουριά, αλλά, ίσως, αυτό σήμαινε ότι το μύρο έσταζε όταν δεν το βλέπαμε.

Όσο για εκείνη την τελευταία σταγόνα, αυτή παρέμεινε χωρίς να στεγνώνει για αρκετά χρόνια. Ίσως να παραμένει και τώρα: πριν από λίγο καιρό την παραδώσαμε, μαζί με τα υπόλοιπα φιαλίδια και τα βαμβάκια, σε φίλους που είχαν ανάγκη τη βοήθεια της Παναγίας.

Αλλά σε αυτή την ιστορία υπήρχε και ένα ακόμα «απλό» θαύμα. Όλα αυτά τα τριάμισι χρόνια που συνεχιζόταν η θεραπεία του γιου μας, η εικόνα της Χαβάης ερχόταν σε εμάς στην Ουάσινγκτον 2–3 φορές το χρόνο, ενώ στη τη διάρκεια της πιο εντατικής θεραπείας αυτό συνέβαινε κάθε 2–3 μήνες.

Εγώ και η σύζυγός μου πιστεύαμε ότι αυτό ήταν κάτι συνηθισμένο. Πόσο μεγάλη ήταν λοιπόν η έκπληξή μας, όταν μάθαμε ότι συνήθως η θαυματουργή εικόνα σπάνια επισκεπτόταν την ενορία μας πάνω από μία φορά το χρόνο. Πολύ συχνά αυτό συνέβαινε ακόμη πιο λίγες φορές: υπάρχουν πολλοί σε όλο τον κόσμο που επιθυμούν να την ασπαστούν, και ο πατήρ Νεκτάριος καταρτίζει το πρόγραμμα των ταξιδιών πολύ καιρό πριν.

Και το πιο εκπληκτικό είναι ότι η Παναγία, με τη μορφή της θαυμαστής εικόνας της Χαβάης, συνεχίζει να μας επισκέπτεται όταν την έχουμε περισσότερο ανάγκη. Όπως και τότε που έσωσε τον γιο μας.

Τώρα, δόξα τω Θεώ, ο γιος μας αισθάνεται καλά, και πιστεύω ότι η Παναγία τον βοήθησε να νικήσει την ασθένεια.

Υπεραγία Θεοτόκος, σώσον ημάς!