Ο παππούς δεν ήταν βιολογικός παππούς μου. Αλλά για μένα αυτό δεν είχε σημασία – ήταν ένας καλός παππούς. Με έπαιρνε για ψάρεμα, μαγείρευε την πιο νόστιμη ψαρόσουπα και με κουβαλούσε στους ώμους του. Τι άλλο χρειάζεται ένα παιδί για να είναι ευτυχισμένο;
Ο παππούς είχε πολύ καλή καρδιά. Αγαπούσε τους ανθρώπους και δεν ήταν ποτέ τσιγκούνης
Ο παππούς είχε πολύ καλή καρδιά. Αγαπούσε τους ανθρώπους και δεν ήταν ποτέ τσιγκούνης. Όντας παθιασμένος ψαράς, δεν πουλούσε ποτέ τα ψάρια που έπιανε, αλλά τα μοίραζε στους γείτονες.
Κάποτε μου είχε πει μια ιστορία από τα παιδικά του χρόνια. Εκεί που έκανε βόλτα με τους φίλους του κοντά στο ποτάμι, είδε ένα αγοράκι περίπου τριών ετών που έπαιζε στην άμμο της όχθης. Ο νεαρός τότε παππούς ξαφνιάστηκε που ήταν τόσο μικρός και μόνος! Πλησίασε. Το αγοράκι ήταν κακοντυμένο, βρώμικο και αδύνατο, μόνο τα μεγάλα μπλε μάτια και τα ξανθά, μπερδεμένα μαλλιά του είχαν μείνει στη μνήμη του σημερινού παππού. Ο παππούς μου, χωρίς να το σκεφτεί πολύ, έφερε το αγόρι στο σπίτι του, το έλουσε, το έντυσε με τα παλιά του ρούχα και το τάισε. Η μητέρα του παππού, όταν γύρισε το βράδυ από τη δουλειά, έμεινε άναυδη. Είχε ήδη συνηθίσει ότι ο ευσπλαχνικός γιος της έφερνε στο σπίτι όλους τους πονεμένους: άλλοτε γατάκια, άλλοτε τραυματισμένα πουλιά, αλλά παιδί – αυτό ήταν η πρώτη φορά! Έξω είχε ήδη σκοτεινιάσει και αποφασίστηκε ο μικρός να μείνει μέχρι το πρωί. Το επόμενο πρωί ο παππούς με τη μαμά του πήγαν για να αναζητήσουν τους γονείς του αγοριού και με μεγάλη δυσκολία τους βρήκαν. Θα παραλείψουμε την ιστορία για το γιατί και πώς το παιδί βρέθηκε εγκαταλελειμμένο, αλλά από τότε ο μικρός έγινε συχνός επισκέπτης στο σπίτι του παππού μου.
Τότε με δυσκολία μπορούσα να φανταστώ τον γέρο παππού μου ως αγόρι. Πώς μέσα σε αυτό το ρυτιδωμένο πρόσωπο, σε αυτό το γερασμένο σώμα με τη μόνιμη μυρωδιά των φθηνών τσιγάρων «Πρίμα» μπορούσε να κρύβεται ένα τόσο καλό και φωτεινό αγοράκι;
Όμως, παρά την ψυχική του καλοσύνη, ο παππούς ήταν ένθερμος θεομάχος. Με τη μαμά μου έμπαινε συνεχώς σε διαμάχες: έβριζε τον Θεό και προσπαθούσε να αποδείξει ότι δεν υπάρχει:
– Αν ο Θεός σας υπάρχει και είναι τόσο καλός και δίκαιος, γιατί τότε γίνονται πόλεμοι, πεθαίνουν αθώα παιδιά; Γιατί δεν έρχεται από τους ουρανούς και δεν δείχνει σε όλους απειλητικά τη γροθιά του; Τι είδους Θεός είναι αυτός, που δεν λυπάται κανέναν;!
Δεν είχε νόημα να διαφωνείς με τον παππού για αυτό το θέμα. Δεν άκουγε καν τον αντίπαλό του, απλώς επέμενε να αποδείξει τη δική του άποψη. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο παππούς ήταν πολύ έξυπνος και διαβασμένος – ήταν τακτικός επισκέπτης της βιβλιοθήκης και μάλλον είχε διαβάσει τα πάντα εκεί. Και στις διαφωνίες του με τη μαμά μου, αντέκρουε επιδέξια τα επιχειρήματά της με αποσπάσματα από τη Βίβλο, επειδή είχε διαβάσει αυτό το Βιβλίο των βιβλίων πολλές φορές.
Και να που είμαι ήδη 25 ετών, και ο παππούς μου έχει ξεπεράσει τα ογδόντα. Παραμένει πολύ ορμητικός θεομάχος, μισεί τους «παπάδες» και τώρα πλέον προσπαθεί να λογομαχεί μαζί μου. Αλλά εγώ δεν ξέρω να λογομαχώ, σιωπώ τις περισσότερες φορές, και οι προσπάθειές του για συζήτηση μετατρέπονται γρήγορα σε μονόλογο. Ο παππούς είναι βαριά άρρωστος – έχει καρκίνο στη γλώσσα και το λαιμό. Μερικές φορές μου περνάει η σκέψη ότι αυτή η ασθένεια του δόθηκε ως τιμωρία για τη βλασφημία του Θεού. Αλλά ο παππούς υπέμενε την ασθένειά του με σθένος και χωρίς παράπονα, αν και δεν συμφιλιώθηκε με τον Θεό.
– Θα πεθάνω, και μην μου φέρετε εδώ τους παπάδες σας! – έλεγε απειλητικά κάθε φορά που η συζήτηση είχε ως θέμα την πίστη και την Εκκλησία
– Θα πεθάνω, και μην μου φέρετε εδώ τους παπάδες σας! – έλεγε απειλητικά κάθε φορά που η συζήτηση είχε ως θέμα την πίστη και την Εκκλησία.
Έφτασε η νηστεία των Χριστουγέννων.
Ο παππούς χειροτέρευε. Δεν μπορούσε πια να μιλάει, να τρώει, ούτε καν να πίνει. Τον κρατούσαν στη ζωή με ενδοφλέβιους ορούς. Ο θάνατος στεκόταν στο κατώφλι και έδειχνε τα ακόρεστα δόντια του – αυτός σίγουρα ήταν ο δικός του. Στο σπίτι του παππού άρχισαν ήδη να συρρέουν συγγενείς.
– Πεθαίνει... Μήπως να καλέσουμε ιερέα; – ρώτησα διστακτικά τον θείο Βίκτωρ, τον γιο του παππού.
– Αστειεύεσαι; Αφού σας το είπαν ξεκάθαρα: δεν θα τον αφήσουμε να πλησιάσει ούτε στο κατώφλι!
Εγώ έκανα πίσω. Η θεία μου όμως – η θεία Βάλια – δεν υποχώρησε και πήγε στο δωμάτιο του ετοιμοθάνατου. Κάθισε δίπλα στον παππού, τον αγκάλιασε στους ώμους και με καλοσύνη, με ζεστασιά, του είπε: «Θείε Αλέξανδρε, μήπως να καλέσουμε παππούλη; Έχουμε έναν τόσο καλό παππούλη». Ο παππούς κοίταζε από το παράθυρο τις νιφάδες του δειλού χιονιού του Δεκεμβρίου, που κάλυπτε με φροντίδα τη γκρίζα, σαν νεκρή, γη και, απροσδόκητα για όλους μας, κούνησε το κεφάλι, που σήμαινε: «Ναι!»
Τι έγινε τότε! Όλοι «οι δικοί μας», οι πιστοί, τινάχθηκαν, σηκώθηκαν, άρχισαν να τρέχουν! Τηλεφώνησαν στον πατέρα Θεόδωρο: «Παππούλη, ελάτε, δεν πρέπει να χρονοτριβούμε! Μήπως αλλάξει γνώμη ή πεθάνει».
Ο πατήρ Θεόδωρος, αφήνοντας όλες τις δουλειές του, έφτασε γρήγορα. Ξεκίνησαν τα Μυστήρια του Ευχελαίου και της Εξομολόγησης. Εμείς όλοι στοιβαχθήκαμε πίσω από την πόρτα, φοβούμενοι μην τυχόν ο παππούς κάνει κάτι απροσδόκητο. Όλα όμως πήγαν ήρεμα. Μόνο που δεν κατάφεραν να κοινωνήσει ο παππούς, καθώς δεν μπορούσε πλέον να καταπιεί. Μετά τα Μυστήρια, ο παππούλης μιλούσε για αρκετή ώρα με τον παππού, και αυτός απαντούσε με νεύματα. Ο παππούλης έφυγε, και ο παππούς είχε γίνει κάπως διαφορετικός. Καταλάβαμε ότι τώρα ήθελε να μείνει μόνος. Βοηθήσαμε τον παππού να γυρίσει στο πλάι και πήγαμε να πιούμε τσάι. Όταν επιστρέψαμε, ο παππούς είχε ήδη πεθάνει.
Τι είναι θαύμα; Όταν βουνό μετακινείται από τη θέση του; Ή όταν ένα ξερό κλαδί ανθίζει; Ή μήπως όταν ένας νεκρός ανακτά τη ζωή; Όλα αυτά συνέβησαν με τον παππού μου. Ο Θεός δεν άφησε την καλή του ψυχή να χαθεί και ήρθε ο Ίδιος κοντά του για να συμφιλιωθεί μαζί του. Αυτό είναι το αληθινό Θαύμα! Είναι σαν να πηδάς μέσα στο τελευταίο βαγόνι ενός τρένου που φεύγει, και είναι τρομακτικό να φανταστείς τι θα γινόταν, σε περίπτωση που ο παππούς δεν προλάβαινε. Όλη του τη ζωή αναζητούσε τη δικαιοσύνη στον Θεό, αλλά διαπίστωσε άβυσσο υπομονής, ελέους και ανεκλάλητης αγάπης. Είθε ο Κύριος να ελεήσει την ψυχή του!

Πρόσωπα της Ιεράς Μονής των Σπηλαίων του Πσκωφ
Ιστορικά και κανονικά ερείσματα ενότητας της Ρωσικής Εκκλησίας
Λιτανεία προς τιμήν του Αγίου Ειρηνάρχου του Εγκλείστου 2019
Μητροπολίτης Ονούφριος μιλά για την πορεία της κανονικής Ορθοδοξίας στην Ουκρανία